Okvirni zakon o registraciji poslovnih subjekata u Bosni i Hercegovini

I - OPĆE ODREDBE (čl. 1-6)

Predmet i cilj zakona, značenje izraza, načela registracije, subjekti i predmet registracije.

PredmetČlan 1.

Okvirnim zakonom o registraciji poslovnih subjekata u Bosni i Hercegovini (u daljem tekstu: Zakon) uređuje se: cilj Zakona; značenje pojedinih izraza upotrijebljenih u Zakonu; načela, subjekti i predmet registracije; vođenje i sadržaj Registra; troškovi registracije; obavezni podaci o subjektima upisa; registracija dijela subjekta upisa; supsidijarna društva; promjene podataka od značaja za pravni promet i statusne promjene; registarske isprave; podnošenje, obrazac i postupak po prijavi za registraciju; rješenje o registraciji i obavezna obavještenja; rok za izdavanje rješenja o registraciji; uspostavljanje Registra te primjena i stupanje na snagu Zakona.

Cilj ZakonaČlan 2.

1. Cilj ovog zakona je utvrđivanje načina registracije poslovnih subjekata u Federaciji Bosne i Hercegovine i Republici Srpskoj (u daljem tekstu: entiteti) i Brčko Distriktu Bosne i Hercegovine (u daljem tekstu: Brčko Distrikt), te usaglašavanje ovog zakona i zakona entiteta i Brčko Distrikta s propisima EU kreiranjem jedinstvene identifikacije poslovnih subjekata.

2. Zakon je koncipiran tako da utvrđuje brz i jednoobrazan postupak registracije poslovnih subjekata na teritoriji Bosne i Hercegovine, koji je primjenjiv na sve poslovne subjekte osnovane u Bosni i Hercegovini, kako od domaćih tako i od stranih pravnih i fizičkih lica.

Značenje pojedinih izraza upotrijebljenih u ZakonuČlan 3.

Izrazi koji se upotrebljavaju u ovom zakonu imaju sljedeće značenje:

a) Registar - baza podataka koja sadrži podatke i isprave o subjektima upisa koji su obavezni registrirati se u skladu s odredbama ovog zakona, zakona entiteta i Brčko Distrikta, a sastoji se od Glavne knjige Registra i Zbirke isprava Registra;

b) Registarski sud - svaki sud koji je nadležan za poslove registracije i kao takav označen zakonom entiteta i Brčko Distrikta;

c) Nadležni registarski sud - sud nadležan za registraciju subjekta upisa, a određuje se prema mjestu sjedišta subjekta upisa;

d) Glavna knjiga Registra - javni dio Registra koji sadrži podatke o subjektima upisa propisane ovim zakonom, a vodi se u elektronskom i štampanom obliku. Glavnu knjigu Registra u štampanom obliku vodi nadležni registarski sud;

e) Zbirka isprava Registra - dio Registra koji sadrži isprave na osnovu kojih je izvršen upis podataka o subjektima upisa u Glavnu knjigu Registra, kao i druge dokaze dostavljene i sastavljene u postupku upisa u Registar, kao i odluke donesene o postupku registracije;

f) Subjekt upisa - poslovni subjekt, odnosno pravno lice čiji je upis obavezan po ovom zakonu. To je privredno društvo, odnosno preduzeće osnovano s ciljem obavljanja privredne djelatnosti, zadruga ili zadružni savez i drugo pravno lice koje obavlja privrednu djelatnost, koje se osniva u skladu s posebnim zakonima entiteta i Brčko Distrikta, s ciljem ostvarivanja profita;

g) Matični broj subjekta upisa (u daljem tekstu: MBS) - evidencioni identifikacioni broj, koji svakom subjektu upisa, prilikom upisa u Registar, dodjeljuje nadležni registarski sud, a on je jedinstven, nepromjenjiv i neponovljiv;

h) Upis u Registar - svaki unos jednog ili više podataka od značaja za pravni promet u Glavnu knjigu Registra;

i) Brisanje iz Registra - svaki unos čije je značenje prestanak subjekta upisa, odnosno prestanak važenja pojedinačnog podatka upisanog u Glavnoj knjizi Registra vezanog za pojedinačni subjekt upisa;

j) Učesnik u postupku registracije - lice koje je pokrenulo postupak registracije, lice o čijim se pravima i pravnim interesima odlučuje u postupku, te nadležni organ;

k) Podnosilac prijave - učesnik u postupku registracije koji je pokrenuo postupak registracije;

l) Izvod iz Registra - ovjerena isprava koja se izdaje na zahtjev zainteresiranog lica na propisan način, a sadrži traženi podatak, odnosno podatke koji se nalaze u Registru za neki od subjekata upisa, koji važe u određenom trenutku, odnosno određenom vremenskom periodu.

Načela registracijeČlan 4.

1. Registracija poslovnih subjekata zasniva se na načelima:

a) obaveznosti - svi poslovni subjekti definirani kao takvi ovim i posebnim zakonima entiteta i Brčko Distrikta dužni su se, prije započinjanja poslovne djelatnosti koju namjeravaju obavljati, registrirati kod nadležnog registarskog suda;

b) zakonitosti - postupak registracije utvrđen je ovim zakonom i zakonima entiteta i Brčko Distrikta;

c) oficijelnosti - nadležni registarski sud ne može odbiti uredno podnesenu i dokumentiranu prijavu podnosioca prijave, i po prijemu prijave, po istoj postupa po službenoj dužnosti;

d) formalnosti - registracioni obrasci imaju obaveznu pismenu formu, a njihovo popunjavanje, sadržaj i dostupnost utvrđena je u članu 16.ovog zakona;

e) prioriteta - nadležni registarski sud dužan je postupati po pojedinačnim zaprimljenim prijavama prema redoslijedu njihovog prijema;

f) konstitutivnosti - trenutkom upisa u Registar, faktičke činjenice koje se odnose na subjekt upisa postaju pravne, odnosno momentom upisa u Registar konstituiraju se određena prava kao i djelovanje registracije prema trećim licima;

g) jednoobraznosti - način registracije poslovnih subjekata utvrđuje se jednoobrazno propisima entiteta i Brčko Distrikta;

h) javnosti - svako može, bez dokazivanja pravnog interesa, razgledati podatke upisane u Glavnoj knjizi Registra i javne podatke iz Zbirke isprava Registra, te zahtijevati da mu se izda izvod, odnosno prijepis javnih podataka iz Zbirke isprava Registra, a jedino se zakonom propisuje kada je za uvid ili za pribavljanje izvoda iz Zbirke isprava Registra neophodno dokazivanje pravnog interesa.

2. Ostvarenje prava uvida u podatke Glavne knjige Registra, koja se vodi u elektronskom obliku, te davanje izvoda iz nje, dužan je omogućiti svaki registarski sud, bez obzira da li je proveo registraciju subjekta upisa. Uvid u Zbirku isprava Registra dužan je omogućiti nadležni registarski sud, uz dokaz pravnog interesa od lica koje uvid zahtijeva, u skladu sa zakonom.

Subjekti registracijeČlan 5.

1. Subjekti obavezni na registraciju uključuju sve subjekte definirane kao poslovni subjekti, ovim zakonom, kao i posebnim zakonima entiteta i Brčko Distrikta.

2. Subjekti koji nisu osnovani kao poslovni, u smislu ovog zakona, odnosno nisu osnovani s ciljem ostvarivanja profita vršenjem registrirane djelatnosti, nisu obavezni na registraciju utvrđenu odredbama ovog zakona, osim ako drugačije nije regulirano posebnim zakonima entiteta i Brčko Distrikta.

Predmet registracijeČlan 6.

U Registar se upisuje osnivanje, povezivanje i prestanak subjekta upisa, osnivanje i prestanak dijela subjekta upisa, sve statusne promjene, uključujući promjene oblika organiziranja subjekta upisa, podaci o subjektu upisa koji su od značaja za pravni promet i njihova izmjena, podaci u vezi sa stečajnim i likvidacionim postupkom, podaci o pokretanju postupka brisanja subjekta upisa, kao i drugi podaci utvrđeni zakonima entiteta i Brčko Distrikta.

II - ORGANIZACIJA REGISTRA (čl. 7-9)

Organizacija Registra: vođenje, sadržaj i troškovi registracije.

Vođenje RegistraČlan 7.

1. Registar vode sudovi entiteta i Brčko Distrikta nadležni za poslove registracije, u skladu s članom 3. tačka b) ovog zakona.

2. Subjekt upisa može biti upisan samo kod jednog registarskog suda.

3. Prijava za registraciju subjekta upisa se, u pravilu, predaje nadležnom registarskom sudu.

4. Prijava za registraciju subjekta upisa može se predati bilo kojem registarskom sudu, nezavisno od sjedišta subjekta upisa. Ako je prijava za registraciju subjekta upisa predana nenadležnom registarskom sudu, taj sud će tu prijavu, po službenoj dužnosti, bez odgađanja, zajedno sa ispravama u štampanom obliku, koje su predane uz prijavu za registraciju, dostaviti nadležnom registarskom sudu, u skladu s članom 3. tačka c) ovog zakona, koji izdaje rješenje o registraciji i vodi Registar tog subjekta upisa.

5. Nadležni registarski sud dužan je uredno i ažurno čuvati i voditi Glavnu knjigu Registra i Zbirku isprava Registra u štampanom obliku, kao i osigurati odgovarajuće uslove za čuvanje tih knjiga.

6. Ukoliko u sastavu subjekta upisa ima i takvih subjekata čije se sjedište nalazi na području drugog registarskog suda, svi subjekti vode se samo u Registru nadležnog registarskog suda kod kojeg je izvršena registracija. Nadležni registarski sud dužan je obavijestiti o postojanju takvih subjekata registarske sudove, kao i organe utvrđene članom 19. ovog zakona, na područjima na kojima se oni nalaze.

7. Odredba stava 6. ovog člana odnosi se i na upis dijela subjekta upisa.

8. U slučaju promjene sjedišta subjekta upisa, koja dovodi do promjene nadležnosti registarskog suda, štampane isprave, koje se odnose na subjekt upisa koji je promijenio sjedište, dostavljaju se po službenoj dužnosti nadležnom registarskom sudu.

Sadržaj RegistraČlan 8.

1. Registar se sastoji od Glavne knjige Registra i Zbirke isprava Registra. Nadležni registarski sud vodi Glavnu knjigu Registra i Zbirku isprava Registra za svakog pojedinačnog subjekta upisa.

2. Glavna knjiga Registra je knjiga podataka koja se istovremeno vodi u štampanom i elektronskom obliku. Štampana knjiga podataka vodi se u nadležnom registarskom sudu, a elektronska knjiga podataka je elektronska baza podataka za područje entiteta i Brčko Distrikta.

3. Nadležni registarski sud dužan je osigurati da je konačni upis u Glavnu knjigu Registra, odmah po upisu u Registar subjekta upisa, dostupan svim registarskim sudovima, kao i svim elektronskim knjigama podataka na teritoriji Bosne i Hercegovine.

4. U momentu predaje prijave za registraciju, podaci koji su dostupni ograničeni su na momenat predaje prijave, kao i subjekt upisa prijavljen za registraciju. Nakon okončanog postupka registracije, odnosno nakon izdavanja rješenja o registraciji, svi podaci sadržani u Glavnoj knjizi Registra dostupni su u štampanom i elektronskom obliku, u skladu sa stavom 3. ovog člana.

5. Ministarstva pravde entiteta i Pravosudna komisija Brčko Distrikta obavezni su osigurati tehničku ispravnost, održavanje, trenutnu isporuku elektronskih podataka iz glavnih knjiga, kao i funkcioniranje sistema.

6. Zbirka isprava Registra vodi se u štampanom obliku, a može se voditi i u elektronskom obliku.

7. Nadležni registarski sud odgovara za vjerodostojnost upisa podataka, koje je unio u Registar.

Troškovi registracijeČlan 9.

Svaki učesnik u postupku registracije dužan je snositi svoje troškove.

III - OBAVEZNI PODACI REGISTRA (čl. 10-13)

Obavezni podaci o subjektima upisa, registracija dijela subjekta, supsidijarna društva i statusne promjene.

Obavezni podaci o subjektima upisaČlan 10.

Obavezni javni podaci koje nadležni registarski sud unosi u Glavnu knjigu Registra o subjektima upisa su:

a) firma i sjedište, odnosno ime i prezime (svih) osnivača/vlasnika subjekta upisa;

b) predmet upisa;

c) datum prijema prijave za upis;

d) firma i sjedište, odnosno adresa prebivališta subjekta upisa;

e) skraćeni naziv i oznaka firme subjekta upisa;

f) MBS;

g) oblik subjekta upisa;

h) naziv, broj i datum akta o osnivanju subjekta upisa;

i) ime, prezime i položaj ovlaštenog predstavnika/zastupnika subjekta upisa;

j) ograničenja ovlaštenja ovlaštenog predstavnika/zastupnika subjekta upisa;

k) visina ugovorenog (upisanog) osnovnog kapitala;

l) visina uplaćenog kapitala u novcu;

m) vrijednost kapitala u stvarima i pravima;

n) procentualno učešće pojedinačnog osnivača u kapitalu poslovnog subjekta (u novcu, pravima i stvarima);

o) djelatnost subjekta upisa sa šiframa djelatnosti predviđenom važećom klasifikacijom djelatnosti.

Registracija dijela subjekta upisaČlan 11.

Podaci koji se obavezno unose u Registar u slučaju registracije dijela subjekta upisa su:

a) firma i sjedište dijela subjekta upisa;

b) djelatnost dijela subjekta upisa;

c) broj i datum akta o osnivanju dijela subjekta upisa;

d) ime, prezime i pozicija ovlaštenog predstavnika/zastupnika dijela subjekta upisa.

Supsidijarna društvaČlan 12.

Prilikom registracije subjekta upisa koji je pravno samostalan, ali je u međusobnim odnosima, povodom kapitala i vođenja poslova, odnosno upravljanja, s drugim poslovnim subjektom (supsidijarno društvo), u Glavnoj knjizi Registra, izvodima i rješenju o registraciji većinskog društva, nadležni registarski sud upisat će vezu, upisom MBS supsidijarnog društva uz podatke većinskog subjekta, odnosno upisom MBS većinskog subjekta uz podatke supsidijarnog subjekta.

Promjene podataka od značaja za pravni promet i statusne promjeneČlan 13.

1. Propisima entiteta i Brčko Distrikta bit će na identičan način uređeno pitanje unosa promjena bilo kojeg od obaveznih podataka, odnosno podataka značajnih za pravni promet, utvrđenih odredbom člana 10. ovog zakona.

2. Propisima entiteta, odnosno Brčko Distrikta bit će, na identičan način, utvrđeni obavezni podaci Registra u slučaju statusnih promjena subjekta upisa, u slučaju:

a) spajanja dva ili više subjekata upisa;

b) pripajanja jednog ili više subjekata upisa drugom subjektu upisa;

c) podjele subjekta upisa na dva ili više subjekata upisa;

d) promjene oblika subjekta upisa; i

e) prestanka subjekta upisa.

3. Postupak brisanja subjekata upisa iz Registra pokrenut od lica koja imaju pravni interes, kao i po zahtjevu nadležnog organa, bit će na identičan način uređen propisima entiteta i Brčko Distrikta.

IV - ISPRAVE NEOPHODNE ZA UPIS U REGISTAR (član 14)

Isprave potrebne za upis u Registar.

Registarske ispraveČlan 14.

1. Lista isprava, koje su neophodne za utvrđivanje obaveznih javnih, kao i zaštićenih podataka koji se unose u Registar, bit će na identičan način uređena zakonima entiteta i Brčko Distrikta.

2. Ako je posebnim zakonom utvrđeno davanje saglasnosti, odobrenja, uvjerenja, ovlaštenja, potvrde ili drugih odgovarajućih akata, kao uslov za registraciju subjekta upisa, uz prijavu za upis u Registar prilažu se i ti akti.

V - POSTUPAK UPISA U REGISTAR I ISPITIVANJE PRIJAVE ZA UPIS U REGISTAR (čl. 15-19)

Postupak upisa: podnošenje prijave, obrazac, postupak po prijemu, rješenje o registraciji i obavezna obavještenja.

Podnošenje prijave za registracijuČlan 15.

1. Osnivač/i poslovnog subjekta prijavu za registraciju subjekta upisa mogu podnijeti lično ili putem ovlaštenog predstavnika/zastupnika, odnosno punomoćnika.

2. Podnosilac prijave lično je odgovoran za istinitost podataka unesenih u prijavu.

Obrazac prijaveČlan 16.

1. Podnosilac prijave za registraciju subjekta upisa dužan je uredno popuniti obrazac prijave za registraciju subjekta upisa.

2. Pored podataka utvrđenih u članu 10. ovog zakona, prijava za registraciju sadrži i broj lične karte, odnosno putne isprave podnosioca prijave, osnivača/vlasnika subjekta upisa i ovlaštenog predstavnika/zastupnika subjekta upisa, s naznakom njegovog svojstva.

3. Obrazac prijave za registraciju bit će dostupan u registarskim sudovima ili na odgovarajućim internet stranicama i on ne može biti predmet trgovine.

Postupak po prijemu prijaveČlan 17.

1. Postupak po prijemu prijave za registraciju bit će uređen propisima entiteta i Brčko Distrikta, poštujući odredbe iz člana 7. stava 4. ovog zakona.

2. Po prijemu prijave, Sud može provjeravati samo identitet podnosioca prijave, isključivost firme subjekta upisa i uplatu utvrđene takse.

3. Obavještenje o zaprimljenoj prijavi za registraciju u elektronskom obliku dostavlja se, odmah po prijemu prijave, poreskom i, po potrebi, carinskom organu nadležnom prema mjestu sjedišta subjekta upisa, radi pribavljanja poreskog identifikacionog broja, odnosno i carinskog broja.

Rješenje o registracijiČlan 18.

1. Nakon izvršenih provjera utvrđenih odredbama ovog zakona i zakona entiteta i Brčko Distrikta, nadležni registarski sud izdat će rješenje o registraciji i ono je validno na teritoriji cijele BiH, nezavisno od toga gdje je izvršena registracija.

2. Rješenje o registraciji sadrži obavezne javne podatke o subjektu upisa utvrđene u članu 10. ovog zakona. Znaci razlikovanja nadležnih registarskih sudova, odnosno njihova entitetska pripadnost i pripadnost Brčko Distriktu uređuju se propisima entiteta i Brčko Distrikta.

3. Rješenje o registraciji sadrži MBS i poreski broj subjekta upisa, te carinski broj subjekta upisa, ako postoji.

Obavezna obavještenjaČlan 19.

Elektronski primjerak rješenja o registraciji subjekta upisa, odmah po njegovom izdavanju, dostavlja se:

a) poreskom organu prema mjestu sjedišta subjekta upisa;

b) općini, prema mjestu sjedišta subjekta upisa;

c) entitetskom, odnosno organu za statistiku Brčko Distrikta;

d) zavodu za penzijsko i invalidsko osiguranje, prema sjedištu subjekta upisa, radi njegove registracije;

e) nadležnom carinskom organu, ako subjekt upisa registrira vanjskotrgovinsko poslovanje;

f) nadležnim regulatornim tijelima, u skladu s propisima Bosne i Hercegovine, entiteta i Brčko Distrikta, koji reguliraju uslove za obavljanje pojedinih djelatnosti, ako subjekt upisa registrira takvu djelatnost.

VI - ROKOVI (član 20)

Rok za izdavanje rješenja o registraciji.

Rok za izdavanje rješenja o registracijiČlan 20.

1. Nadležni registarski sud izdat će rješenje o registraciji u roku od pet radnih dana od dana predaje uredno podnesene prijave.

2. Ako nadležni registarski sud utvrdi da postoje nedostaci zbog kojih ne može izvršiti registraciju u skladu s ovim i entitetskim zakonom i zakonom Brčko Distrikta, obavijestit će podnosioca prijave da u određenom roku otkloni konkretne nedostatke.

3. U slučaju iz stava 2. ovog člana, nadležni registarski sud izdat će rješenje u roku od pet radnih dana od dana otklanjanja nedostataka.

VII - PRIJELAZNE I ZAVRŠNE ODREDBE (čl. 21-23)

Prijelazne i završne odredbe: uspostavljanje Registra, primjena i stupanje zakona na snagu.

Uspostavljanje RegistraČlan 21.

1. Uspostavljanje baze podataka, odnosno Registra i organiziranje nadležnih registarskih sudova u entitetima i Brčko Distriktu bit će provedeno u roku od 180 dana od dana stupanja na snagu ovog zakona.

2. Preuzimanje podataka o postojećim subjektima upisa iz dosadašnjih registara nadležnih tijela bit će provedeno u roku od 180 dana od dana stupanja na snagu ovog zakona. Iz dosadašnjih registara bit će preuzete sve utvrdive činjenice, na osnovu kojih je moguće formirati Glavnu knjigu Registra i Zbirku isprava Registra pojedinačno za svaki subjekt upisa, sa svim obaveznim podacima, kao i registarske isprave koje su arhivirane u dosadašnjim registrima, a po preuzimanju navedenih podataka i isprava, raniji upis u Registar prestaje biti aktivan i on se pohranjuje i čuva, u skladu sa zakonom.

3. U slučaju da se, prilikom preuzimanja podataka i isprava, ustanovi da neki subjekt upisa nije aktivan, nadležni registarski sud pozvat će subjekt upisa na adresu iz dostupnih isprava, odnosno Registra, da se u roku utvrđenom zakonima entiteta i Brčko Distrikt izjasni o statusu, odnosno da dostavi potrebne podatke, odnosno isprave.

4. Ako subjekt upisa ne postupi po traženju nadležnog registarskog suda u roku iz stava 3. ovog člana, nadležni registarski sud donijet će rješenje u skladu sa stanjem spisa.

Primjena ZakonaČlan 22.

1. Primjena ovog zakona počinje najkasnije 180 dana od dana njegovog stupanja na snagu.

2. Entiteti i Brčko Distrikt donijet će propise o registraciji poslovnih subjekata u roku od 60 dana od dana stupanja na snagu ovog zakona.

3. Entiteti i Brčko Distrikt će propise, koji nisu u saglasnosti s ovim zakonom, uskladiti u roku od 30 dana od dana početka primjene ovog zakona.

Stupanje na snaguČlan 23.

Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u "Službenom glasniku BiH", a objavit će se i u službenim glasilima entiteta i Brčko Distrikta.