Sudska praksa uz Zakon o opštem upravnom postupku

Sentenca

Okolnost da se na preostalom dijelu nepokretnosti nalaze bespravno izgrađeni objekti (stambeni ili poslovni) nije smetnja za primjenu člana 9. Zakona o eksproprijaciji, ali je organ koji vodi postupak dužan da upozori vlasnika da u slučaju usvajanja njegovog zahtjeva za eksproprijaciju preostalih nepokretnosti može imati štetne posljedice (zbog nemogućnosti ostvarenja pravične naknade, dobijanja odgovarajućeg stana ili poslovne prostorije).

Sentenca

Organ nadležan za prijem podnesaka ne može zaključkom odbaciti zbog nenadležnosti podnesak primljen putem pošte, kada zna koji je organ nadležan za prijem i rad po podnesku, jer bi to bilo suprotno načelima zaštite prava građana i pomoći neukoj stranci, kao i procesnim odredbama koje regulišu njegov način rada.

Sentenca

Ne može se u vezi sa spornim činjenicama, izvesti pouzdan zaključak o rezultatu izvedenih činjenica, izvesti pouzdan zaključak o rezultatu izvedenih dokaza i pravu stranke kada nije održana obavezna usmena rasprava, niti je stranci omogućeno aktivno učešće u postupku. Time je učinjena i bitna povreda pravila upravnog postupka iz čl. 7, 143. i 149. Zakona o opštem upravnom postupku.

Sentenca

U primjeni odredbe člana 31. stava 2. tačka 1. Zakona o putnim ispravama državljana Bosne i Hercegovine, upravni organi su dužni da se pridržavaju svih načela upravnog postupka koja nisu u suprotnosti sa tim zakonom, a naročito načela materijalne istine i načela saslušanja stranke, te u skladu sa tim provedu sve dokaze i utvrde sve činjenice od značaja za donošenje zakonitog rješenja, dajući nakon zakonito provedenog postupka valjane činjenice i pravne razloge za svoju odluku.

Sentenca

Kada stambeni organ u smislu člana 28. u vezi sa članom 21. stav 2. Zakona o stambenim odnosima (“Službeni list SRBiH”, br. 14/84 - prečišćeni tekst) odlučuje o zahtjevu za donošenje rješenja, koje zamjenjuje ugovor o korištenju stana, u postupku kao stranka, osim člana porodičnog domaćinstva ranijeg nosioca stanarskog prava, koji pretenduje na sticanje svojstva nosioca stanarskog prava, mora da učestvuje i davalac stana na korištenje, jer se u tom postupku odlučuje i o njegovim pravima i pravnim interesima kao ugovorne strane ugovora o korištenju stana. Zato postoji povreda odredaba člana 143. u vezi sa članom 8. Zakona o opštem upravnom postupku (“Službeni list SFRJ”, broj 47/86) a time i razlog za poništaj rješenja, ako prvostepeni organ uprave u ovakvom postupku nije pružio mogućnost davaocu stana na korištenje da učestvuje radi zaštite svojih prava i pravnih interesa.

Sentenca

Prilikom odlučivanja o žalbi stranke protiv zaključka prvostepenog organa o prekidu postupka, drugostepeni organ ne može meritorno odlučiti o predmetu postupka, jer time postupa protivno načelu dvostepenosti i čini bitnu povredu pravila upravnog postupka.

Sentenca

Kada inspektor zbog povrede zakona, drugog propisa ili opšteg akta podnese zahtjev za utvrđivanje prekršajne odgovornosti, a ne radi se o nekoj upravnoj stvari u kojoj bi bio dužan da donese rješenje, ne može se zbog nedonošenja rješenja tražiti zaštita u postupku “ćutanja administracije” bilo kod drugostepenog upravnog organa ili kod nadležnog suda u upravnom sporu. Takvu tužbu zbog “ćutanja administracije” sud će odbaciti.

Sentenca

Protiv odluka donesenih na odnosu člana 110. Zakona o osnovnim pravima vojnih invalida i porodica palih boraca dozvoljena je žalba, jer nijednom odredbom tog zakona nije isključena, te stranka može pokrenuti upravni spor samo protiv konačne odluke donesene po žalbi.

Sentenca

Kada prvostepeni organ u izvršenju rješenja drugostepenog organa, kojim je djelimično poništeno njegovo rješenje, donese novo rješenje i u njegovom dispozitivu navede i one tačke ranijeg prvostepenog rješenja koje su već postale pravosnažne, ne može se zakonitost tih tačaka pobijati žalbom protiv novog prvostepenog rješenja, bez obzira kakva je pouka o pravnom lijeku data u tom rješenju.

Sentenca

Protiv rješenja koje je postalo konačno ili pravosnažno u odnosu na stranke koje su učestvovale u upravnom postupku, žalbu ne može izjaviti lice koje je trebalo da učestvuje u svojstvu stranke iako mu nije bila data mogućnost da učestvuje u postupku, pa se njegov podnesak, sa takvim sadržajem naslovljen kao žalba, ima smatrati prijedlogom za obnovu postupka, na osnovu člana 249. tačka 9. Zakona o opštem upravnom postupku.

Sentenca

Kada se po novom zahtjevu ranijeg vlasnika odlučuje o njegovom prvenstvenom pravu korištenja zemljišta radi građenja na drugoj parceli, za ostvarenje takvog zahtjeva nije smetnja pravosnažno rješenje nadležnog organa koje ima u vidu odredba člana 28. stav 3. tačka b) Zakona o građevinskom zemljištu, jer ne postoji identitet predmeta upravne stvari o kojoj se rješava u oba postupka, nego samo identitet subjekata o čijem se pravu odlučuje. Identitet stranaka i predmeta upravnog postupka su osnovni uslovi, pored ostalih posebnih zakonom predviđenih uslova, za pravosnažnost upravnog akta koja predstavlja smetnju za dalje vođenje postupka po procesno-pravnim odredbama odnosno za ostvarenje prava po materijalno-pravnim odredbama.

Sentenca

Izmjena materijalnog propisa ili pogrešna primjena materijalnog prava nije razlog za obnovu postupka u smislu člana 249. Zakona o opštem upravnom postupku. Nije nastupila materijalna pravosnažnost rješenja kojim je odbijen zahtjev stranke (negativno rješenje), jer se takvim rješenjima ne stiče nikakvo pravo niti nalažu obaveze za stranku ili treće lice, pa organi uprave ne mogu odbaciti zahtjev stranke zbog presuđene stvari u slučaju kada je ranijim rješenjem u istoj stvari zahtjev bio odbijen.

Sentenca

Poništenjem rješenja izrađenog od strane organa uprave na osnovu zaključka skupštine opštine o dodjeli neizgrađenog građevinskog zemljišta u društvenoj svojini poništen je i zaključak skupštine opštine.

Sentenca

U postupku donošenja inspekcijske mjere rušenja bespravno izgrađenog dijela objekta stranka je ne samo lice protiv kojeg se vodi postupak i nalaže određena mjera, nego i lice koje ima pravni interes (zainteresovano lice) da se mjera rušenja provede ili da se izvršenje ove mjere ne odloži.

Sentenca

Pitanje stranačkog svojstva susjeda i drugih lica u postupku pribavljanja odobrenja za građenje ne cijeni se samo po odredbama Zakona o opštem upravnom postupku već i po odredbama Zakona o prostornom uređenju, kao posebnog zakona, kojim su uređena pojedina pitanja postupka koja se odnose na pribavljanje tog odobrenja. Susjedi podnosioca zahtjeva za izdavanje odobrenja za građenje (investitora) ne mogu biti stranka u tom postupku, niti se u istom mogu utvrđivati obaveze investitora u odnosu na susjede.

Sentenca

Ne može se odbiti zahtjev procesno nesposobne stranke zbog proteka prekluzivnog roka materijalnog prava prije nego što joj bude postavljen staralac ako je za vrijeme toga roka bila ili je prije njegovog isteka postala procesno nesposobna, a nije imala staraoca.

Sentenca

Stranci nije omogućeno da učestvuje u postupku, da se kvalifikovano izjasni o činjenicama i okolnostima na kojima treba da se zasniva rješenje, kao i ostvari i zaštiti svoja prava i pravne interese, u slučaju kada službeno lice koje vodi postupak ne poziva na usmenu raspravu njenog punomoćnika nego lično stranku. Ovakav propust službenog lica predstavlja apsolutnu povredu pravila postupka zbog koje se mora poništiti prvostepeno rješenje.

Sentenca

Drugostepeni organ službe društvenog knjigovodstva ne može odbaciti žalbu na rješenje doneseno u postupku kontrole materijalno-finansijskog poslovanja korisnika društvenih sredstava zato što je potpisano od lica koje nije ni zastupnik ni punomoćnik žalioca, a da prethodno ne pozove žalioca da se u određenom roku izjasni da li odobrava preduzetu radnju i da li na preduzimanje te radnje ovlašćuje potpisnika žalbe.

Sentenca

Nosilac stanarskog prava gubi to svojstvo momentom smrti i kako samo nosioci stanarskog prava mogu tražiti zamjenu stanova nakon smrti makar jednog nosioca stanarskog prava, nema uslova za podnošenje zahtjeva za zamjenu stanova bez obzira što je umrli nosilac stanarskog prava za života ovlastio drugo lice na podnošenje takvog zahtjeva.

Sentenca

Obavijest upravnog organa da nema uslova za pokretanje upravnog postupka ima karakter upravnog akta (zaključka) iz člana 125. stav 2. Zakona o opštem upravnom postupku.

Sentenca

Zamjenu stanova mogu tražiti i realizovati samo nosioci stanarskog prava, pa kako im momentom smrti to svojstvo prestaje, nakon smrti makar jednog nosioca stanarskog prava u toku postupka zamjene stanova, nema zakonskih uslova za dalje vođenje postupka.

Sentenca

U žalbi se ne može u smislu člana 130. ZUP, proširiti stavljeni zahtjev ili umjesto ranijeg zahtjeva staviti drugi.

Sentenca

Potpuni odustanak korisnika eksproprijacije od prijedloga za eksproprijaciju dat prije pravosnažnosti rješenja o eksproprijaciji mora imati za posljedicu obustavu postupka eksproprijacije bez obzira što je korisnik eksproprijacije ušao u posjed eksproprisanih nepokretnosti i na njima izveo određene radove.

Sentenca

Zakona o osnovnim pravima vojnih invalida i porodica palih boraca (“Službeni list SFRJ”, broj 68/81 i 43/83) rješava se, u smislu člana 134. tog zakona, pod uslovima, na način i po postupku koji su predviđeni propisima koji su bili na snazi do dana stupanja na snagu tog zakona, pa i onda kada je o tom zahtjevu ranije doneseno rješenje o privremenom priznavanju prava (do određenog dana), jer se donošenjem takvog rješenja ne može smatrati da je zahtjev stranke u cijelosti riješen.

Sentenca

Zaključak o zahtjevu lica koje nije učestvovalo u postupku da mu se dozvoli učestvovanje u postupku u svojstvu stranke, službeno lice koje vodi postupak može donijeti samo u toku postupka do donošenja prvostepenog rješenja. Nakon donošenja prvostepenog rješenja to lice može izjaviti žalbu protiv rješenja, a ukoliko je propustilo rok za žalbu može na osnovu člana 249. tačka 9. Zakona o opštem upravnom postupku tražiti obnovu postupka protiv konačnog rješenja.

Sentenca

Predratni katastarski planovi u kojima je sporna šuma obilježena odgovarajućim znacima (zelenom bojom) kao državna svojina, imaju veću dokaznu vrijednost o pitanju svojine na toj šumi u postupku rješavanja uzurpacije od iskaza svjedoka koji se o istom pitanju izjašnjavaju po sjećanju o događajima i okolnostima nastalim prije više od pedeset godina.

Sentenca

Akt kojim su organi uprave dali ili odbili prethodnu saglasnost za korištenje poljoprivrednog zemljišta u nepoljoprivredne svrhe, u smislu člana 9. stav 1. Zakona o zaštiti i korištenju poljoprivrednog zemljišta, radi dobijanja urbanističke saglasnosti i odobrenja za građenje objekta, nije upravni akt. Protiv njega se ne može voditi upravni spor bez obzira što je po zahtjevu stranke data ili odbijena saglasnost u obliku rješenja.

Sentenca

Sanitarna saglasnost o ispravnosti vode za piće koju su izdali organi uprave na osnovu ovlaštenja iz člana 199. Zakona o zdravstvenoj zaštiti nije upravni akt bez obzira što je data u formi rješenja, nego predstavlja jednu od više zakonskih pretpostavki za izdavanje urbanističke saglasnosti odnosno odobrenja za izgradnju objekta - kaptaže izvora, pa se protiv iste ne može voditi upravni spor.

Sentenca

Pravna ili faktička nemogućnost izvršenja pravosnažnog rješenja nije zakonski razlog iz člana 281. stav 1. Zakona o opštem upravnom postupku za obustavu administrativnog izvršenja po službenoj dužnosti, nego za oglašavanje tog rješenja ništavim primjenom člana 267. tačka 3. istog zakona, nakon čega se stiče zakonski osnov za obustavu administrativnog izvršenja zbog poništavanja izvršnog naslova.

Sentenca

Nema pravne ni faktičke nemogućnosti za administrativno izvršenje pravosnažnog rješenja kojim je utvrđeno pravo služnosti puta, kada je sastavni dio tog rješenja skica vještaka geodetske struke u kojoj su označene parcele preko kojih prolazi put i ucrtan položaj, širina i dužina puta.

Sentenca

Redovni sud je nadležan da provodi prinudno izvršenje rješenja organa uprave o obavezi plaćanja doprinosa za izgradnju skloništa, a da u parničnom postupku odlučuje o obavezi plaćanja zateznih kamata zbog neblagovremenog plaćanja ovog doprinosa.

Sentenca

Pravni položaj nezakonito useljenog lica i lica koje je stanovalo u stanu po odobrenju nosioca stanarskog prava i nastavilo da stan koristi poslije njegove smrti iako na to nema pravo, nije potpuno isti, pa žalba prvog protiv rješenja o iseljenju ne zadržava njegovo izvršenje (što treba navesti u dispozitivu), a žalba drugog zadržava izvršenje rješenja, što ne treba navoditi u dispozitivu.

Sentenca

Polazeći od načela izraženog u članu 210. stav 4. Zakona o opštem upravnom postupku prema kojem stranka koja postupi po pogrešnom uputstvu ne može zbog toga imati štetnih posljedica u procesualnom smislu, treba smatrati blagovremenom i onu žalbu koju je stranka izjavila nakon isteka zakonskog roka, ali u roku označenom u pouci o pravnom lijeku.

Sentenca

Pri određivanju naknade za eksproprisane nekretnine ne uzima se u obzir katastarska čestica koja nije navedena u rješenju o eksproprijaciji iako je navedena u rješenju o utvrđivanju opšteg interesa.

Sentenca

Privremeno rješenje se donosi na podlozi podataka koji postoje u času njegovog donošenja i samo privremeno uređuje sporna pitanja ili odnose do završetka prvostepenog upravnog postupka, te nije smetnja da se nakon utvrđenog činjeničnog stanja u tom postupku donese trajno rješenje kojim će se stranci priznati veći obim prava ili na drugačiji način regulisati sporni odnos od samog početka (i za period tretiran privremenim rješenjem), zavisno od rezultata dokaznog postupka.

Sentenca

Donošenje rješenja u roku od 60 dana ili u posebnim propisom određenom roku, u smislu člana 26. Zakona o upravnim sporovima, podrazumijeva i dostavu rješenja stranci u tom roku, a ne samo njegovu izradu.

Sentenca

Tužba zbog nedonošenja upravnog akta prvostepenog organa po zahtjevu stranke i drugostepenog organa po žalbi stranke (ćutanje oba organa), mora u pogledu rokova ispunjavati kumulativno sve zakonske predpostavke, inače se u nedostatku makar jedne takve predpostavke ima smatrati da ne ispunjava procesno-pravne predpostavke za pokretanje upravnog spora i mora odbaciti kao preuranjena.

Sentenca

Protiv zaključka organa koji vodi postupak o određivanju uviđaja na licu mjesta ne može se izjaviti žalba niti voditi upravni spor, jer se radi o zaključku koji spada u domen upravljanja postupkom i kojim se ne odlučuje o pravima, obavezama ili pravnim interesima učesnika u postupku.

Sentenca

Drugostepeni upravni organ u postupku raspravljanja uzurpacije zemljišta ne može odbaciti žalbu općinskog pravobranilaštva kao podnesenu od neovlaštene osobe, a da prethodno nije utvrdio ko je titular prava svojine na uzurpiranom zemljištu koje je u zemljišnim knjigama upisano kao državna svojina.

Sentenca

Rok od 60 dana (ili posebnim propisom određeni kraći rok) iz člana 26. Zakona o upravnim sporovima za donošenje rješenja o žalbi stranke računa se od dana kada je žalba predata prvostepenom organu.

Sentenca

Činjenica da je u toku spora zbog ćutanja drugostepenog organa, prvostepeni organ u okviru svojih zakonskih ovlaštenja odlučio o žalbi tužioca izjavljenoj protiv prvostepenog rješenja, bez obzira što su ispunjene procesno-pravne pretpostavke za podnošenje tužbe i pokretanje upravnog spora, čini takvu tužbu neosnovanom.

Sentenca

Upravni organ koji je donio rješenje može povodom izjavljene žalbe stranke izmijeniti svoje rješenje samo kada u potpunosti udovoljava zahtjevu žalbe, što se u pravilu odnosi na jednostranačke upravne stvari, a u dvostranačkim i višestranačkim upravnim stvarima uz dodatni uslov, da se novim prvostepenim rješenjem ne dira u prava koja su priznata prvobitnim rješenjem protivnoj stranci. Kada drugostepeni organ po žalbi jedne stranke poništi rješenje prvostepenog organa, kojim je ovaj povodom izjavljenih žalbi ostalih stranaka poništio svoja rješenja primjenom pravnog instituta iz člana 235. stav 1. Zakona o opštem upravnom postupku, onda je u obavezi da odluči o žalbama ostalih stranaka izjavljenim protiv prvostepenih rješenja koja su bila poništena prvostepenim ožalbenim rješenjem.

Sentenca

Ne smatra se otklanjanjem nedostataka prvostepenog postupka davanje samo potpunijih razloga u obrazloženju drugostepenog rješenja.

Sentenca

Novim dokazima utvrđuju se činjenice koje su postojale u vrijeme ranijeg odlučivanja u postupku čija se obnova traži, a za obnovu postupka nisu od značaja činjenice koje su nastupile (pogoršanje ili poboljšanje zdravstvenog stanja) nakon odluke u ranijem postupku.

Sentenca

Da bi se, u smislu člana 249. tačka 1. ZUP, mogao izvoditi zaključak o tom da li su novi dokazi takvi da bi mogli dovesti do drugačijeg rješenja određene upravne stvari treba prethodno te dokaze izvesti, pa onda cijeniti.

Sentenca

Rješenje koje je u obnovljenom postupku zamijenjeno novim ne može se ukinuti ni djelimično, nego samo poništiti. Kada je obnova upravnog postupka dozvoljena iz razloga što licu koje je trebalo da učestvuje u postupku, jer se radi o apsolutno bitnoj povredi pravila postupka koja ne dozvoljava ni djelimično ukidanje.

Sentenca

Za pokretanje spora zbog “ćutanja administracije” povodom podnesenog prijedloga korisnika eksproprijacije za obnovu upravnog postupka nisu aktivno legitimisani raniji vlasnici eksproprisanih nepokretnosti, pošto se zbog nastupanja zakonske pretpostavke odbijanja prijedloga za obnovu ne dira u njihovo pravo ili neposredni lični interes zasnovan na zakonu.

Sentenca

Kada je po službenoj dužnosti dozvoljena obnova samo postupka u kome je po zahtjevu stranke povećan procenat njenog vojnog invaliditeta zbog pogoršanja stanja oštećenja organizma, ne može se u tome postupku smanjiti procenat invaliditeta ispod onog koji je priznat stranci u postupku koji prethodi postupku koji se obnavlja.

Sentenca

Organ uprave nije zakonom ovlašten da po pravu nadzora poništi ili ukine sopstveno rješenje.

Sentenca

Rješenje kojim je investitoru odobreno izvođenje građevinskih radova, po prirodi stvari nije akt podoban za prinudno izvršenje, pa se u postupku administrativnog izvršenja ne može zaključkom naložiti prinudno izvršenje takvog upravnog akta.

Sentenca

Sud nije ovlašten da odlučuje o zahtjevu za predaju u posjed zemljišta po osnovu rješenja o arondaciji.

Sentenca

Zaključak o dozvoli izvršenja rješenja radi ispunjenja nenovčanih obaveza izvršenika, kojim je izvršenik obavezan da plati tražiocu izvršenja iznos troškova administrativnog izvršenja, predstavlja izvršnu ispravu na osnovu koje po zahtjevu tražioca izvršenja sud određuje izvršenje za naplatu novčanog iznosa navedenih troškova od izvršenika.

Sentenca

Kada stranka smatra da se iz određenih razloga nije moglo dozvoliti izvršenje rješenja donesenog u upravnom postupku (nije postalo izvršno i dr.), ne može zbog toga tražiti sudsku zaštitu na osnovu člana 66. ili 67. Zakona o upravnim sporovima zbog povrede slobode i prava zajamčenih ustavom.

Sentenca

U postupku administrativnog izvršenja ne može se preispitivati zakonitost pravomoćnog i izvršnog rješenja i na taj način mijenjati prava i obaveze ustanovljene tim rješenjem.

Sentenca

Postojanje spora pokrenutog kod redovnog suda radi ukidanja prava služnosti koje je ustanovljeno upravnim aktom nije razlog za obustavu ili odlaganje administrativnog izvršenja tog akta.