Sudska praksa uz Zakon o stambenim odnosima: stanarsko pravo i ugovor o korištenju stana, članovi 21 do 55

Sentenca

Kadrovski stan se ne može izjednačiti sa stanom vezanim vezanim za vršenje službene funkcije, pa se i prilikom iseljenja iz kadrovskog stana dotadašnjeg nosioca stanarskog prava zbog podjele drugog stana primjenjuju odredbe zakona o stambenim odnosima SR BiH o pravu članova porodičnog domaćinstva da nastave korišćenje stana.

Sentenca

Na prava članova porodičnog domaćinstva da nastave sa korištenjem stana nakon prestanka prava nosioca stanarskog prava nema uticaja što je davalac stana na korištenje nosiocu stanarskog prava dodijelio taj stan na osnovu prava jednokratnog raspolaganja.

Sentenca

Članovi porodičnog domaćinstva nosioca stanarskog prava nemaju pravo da nastave sa korišćenjem stana nakon iseljenja nosioca stanarskog prava u slučaju kada je nosilac stanarskog prava stekao stanarsko pravo na drugi stan, koji mu je dodijeljen i za članove porodičnog domaćinstva, pa i onda kada je drugi stan nosiocu stanarskog prava dodijeljen na privremeno korišćenje.

Sentenca

Član porodičnog domaćinstva nema pravo da produži korištenje stana poslije sporazumnog raskida ugovora o korištenju stana.

Sentenca

Status člana porodičnog domaćinstva zbog nekorištenja stana može prestati pod istim zakonskim pretpostavkama pod kojim može prestati status nosioca stanarskog prava. Zato se ne smatra da je član porodičnog domaćinstva izgubio taj status ako privremeno boravi u drugom mjestu u zemlji ili inostranstvu, gdje se zaposlio i nema stana, a stan koristio zajedno sa nosiocem stanarskog prava sve do njegove smrti samo u dane kada mu je to postao dozvoljavao (praznici, vikendi, godišnji odmor), pa mu pripada pravo da nastavi korišćenje stana poslije smrti nosioca stanarskog prava.

Sentenca

Član porodičnog domaćinstva vlasnika stana ne stiče pravo da koristi stan poslije njegove smrti kao nosilac stanarskog prava.

Sentenca

U parnici radi otkaza ugovora zbog nekorištenja stana, ne može se ni kao prethodno pitanje riješiti da li članovi porodičnog domaćinstva koji su ostali u stanu, nakon preseljenja nosioca stanarskog prava u drugi stan, ispunjavaju uslove za daljnje korištenje stana.

Sentenca

Nema osnova za otkaz ugovora o korištenju stana nosiocu stanarskog prava koji je bio prinuđen da privremeno pređe u drugi stan radi njege iznemoglog i bolesnog roditelja.

Sentenca

Ne postoji sudska nadležnost za rješenje spornog odnosa kada davatelj stana na korištenje, nakon smrti nositelja stanarskog prava, odbije sklopiti ugovor o korištenju stana sa članom obiteljskog kućanstva.

Sentenca

Zahtjevu za donošenje rješenja koje zamjenjuje ugovor o korištenju stana ne može se udovoljiti, ako podnosilac zahtjeva nije u posjedu tog stana. Ukoliko podnosilac zahtjeva koji je podnio i zahtjev za povrat stana u posjed izdejstvuje odluku o povratu stana, tada se tek stiče zakonska mogućnost da ishoduje odluku koja zamjenjuje ugovor o korištenju stana.

Sentenca

Članovima porodičnog domaćinstva pripada pravo da trajno i neometano koriste stan i poslije smrti nosioca stanarskog prava samo ako su u trenutku njegove smrti bili članovi domaćinstva, a ne u nekim drugim periodima prije smrti nosioca stanarskog prava ili koristili stan poslije njegove smrti.

Sentenca

Poslije smrti nosioca stanarskog prava, samo članovima njegovog porodičnog domaćinstva pripada pravo da nastave sa korištenjem stana u kome su sa njim stanovali neposredno prije njegove smrti. To pravo ne pripada licima koja su, prije smrti nosioca stanarskog prava, prestala biti članovi njegovog porodičnog domaćinstva, a ostala su u istom stanu.

Sentenca

Član domaćinstva, koji se sa nosiocem stanarskog prava bio preselio u drugi stan, a zatim se ponovo uselio u raniji stan, smatra se licem koje taj stan koristi bez pravnog osnova, pa se o njegovom iseljenju iz stana odlučuje u smislu odredaba člana 30. Zakona o stambenim odnosima, a ne člana 22. stav 3. istog zakona, jer se ne radi o nastavljanju korištenja stana od strane člana domaćinstva nakon iseljenja nosioca stanarskog prava.

Sentenca

Samo u slučaju kada u stanu, nakon smrti nosioca stanarskog prava ili kada je on iz drugih razloga trajno prestao da koristi stan, nije ostao bračni drug kao nosilac stanarskog prava, članovi porodičnog domaćinstva, koji su nastavili sa korištenjem stana mogu sporazumno između sebe odrediti ko će biti nosilac stanarskog prava. Zato nije pravno valjan sporazum zaključen između članova porodičnog domaćinstva umrlog nosioca stanarskog prava o određivanju njegovog sina za novog nosioca stanarskog prava na stanu u kojem je ostao bračni drug umrlog nosioca stanarskog prava.

Sentenca

O zahtjevu davaoca stana na korištenje iz člana 22. stav 3. Zakona o stambenim odnosima radi iseljenja člana porodičnog domaćinstva nije nadležan da odlučuje sud ni poslije proteka roka od tri godine.

Sentenca

Po proteku tri godine od bespravnog useljenja davalac stana na korištenje može podnijeti tužbu sudu radi ispražnjenja stana ako je upravni postupak za iseljenje obustavljen.

Sentenca

Davalac stana na korištenje ne može tražiti iseljenje lica koja se smatraju članovima porodičnog domaćinstva nosioca stanarskog prava na osnovu člana 22. stav 3. Zakona o stambenim odnosima po isteku rokova iz člana 30. st. 2. i 7. istog zakona, koji se računaju od momenta smrti nosioca stanarskog prava ili od momenta kad je on iz drugih razloga trajno prestao da koristi stan. Lice koje je bespravno nastavilo da koristi stan u društvenoj svojini poslije smrti nosioca stanarskog prava, ili kad je on iz drugih razloga trajno prestao da koristi stan, stiče stanarsko pravo ako davalac stana na korištenje ne podnese zahtjev za njegovo iseljenje stambenom organu u roku od 8 godina od dana bespravnog korištenja stana.

Sentenca

Reorganizacijom radne organizacije u više preduzeća, svako novo preduzeće do konačne raspodjele cjelokupne imovine, ima pravni interes i aktivno je legitimisano u postupku iseljenja bespravnog korisnika stana, koji pripada stambenom fondu ranije radne organizacije.

Sentenca

Ugovor o korišćenju stana nije ništav samo zbog toga što je izostavljen jedan član porodičnog domaćinstva nosioca stanarskog prava, naveden u rješenju o dodjeli stana na korištenje.

Sentenca

Postupak za donošenje rješenja koje zamjenjuje ugovor o korišćenju stana u skladu sa odredbom člana 28. Zakona o stambenim odnosima, može se pokrenuti samo ako jedna od ugovornih strana neće da zaključi ugovor o korišćenju stana.

Sentenca

Pokretanje postupka za donošenje rješenja koje zamjenjuje ugovor o korištenju stana uslovljeno je prethodnim obraćanjem vlasniku - davaocu stana na korištenje za davanje saglasnosti za zaključenje ugovora o korištenju stana.

Sentenca

Ispunjeni su uvjeti za donošenje rješenja koje zamjenjuje ugovor o korištenju stana iz člana 28. Zakona o stambenim odnosima kada je u provedenom upravnom postupku utvrđeno da je stranka sa svojom porodicom stanovala u ekonomskoj zajednici sa posljednjim nosiocem stanarskog prava u njegovom stanu više od 10 godina.

Sentenca

Rješenje organa uprave koje zamjenjuje saglasnost davaoca stana na korištenje na zamjenu stanova ima deklaratoran karakter, pa se postojanje uslova za njegovo donošenje cijeni po odredbama Zakona o stambenim odnosima koje su bile na snazi u vrijeme kada je zaključen ugovor o zamjeni stanova.

Sentenca

Presuda kojom se nalaže iseljenje lica koje je bez pravnog osnova uselilo u zajedničke prostorije stambene zgrade i otpočelo da ih koristi u cilju trajnog stanovanja, djeluje i protiv lica kojima je obavezano lice dopustilo da s njim zajedno te prostorije koriste kao stambene, uključujući i njegovog bračnog druga.

Sentenca

Tužba za iseljenje bespravno useljenog lica, koja je podnijeta nakon 1.11.1984. godine odbacuje se zbog proteka prekluzivnog roka, pa i kada je rok protekao prije donošenja Zakona o izmjenama i dopunama Zakona o stambenim odnosima.

Sentenca

Lice koje je bespravno uselilo u stan u društvenoj svojini stiče stanarsko pravo ako nosilac prava raspolaganja ne podnese tužbu za iseljenje u roku od 8 godina od bespravnog useljenja.

Sentenca

Tužbom, koja je podnijeta poslije 1.11.1984. godine, ne može se tražiti iseljenje iz stana u društvenoj svojini lica koje je stan bespravno koristilo osam godina prije podnošenja tužbe.

Sentenca

Davalac stana na korištenje ne može tražiti iseljenje iz stana podstanara, koji koristi stan uz saglasnost nosioca stanarskog prava, ako nije prethodno (ili istovremeno) otkazan ugovor o korištenju stana nosiocu stanarskog prava, jer se podstanar ne smatra licem koje bespravno koristi stan, sve dok nosiocu stanarskog prava, uz čiju je saglasnost uselio u stan, ne prestane stanarsko pravo odlukom nadležnog suda ili stambenog organa.

Sentenca

Pravo nosioca stanarskog prava da koristi stan prestaje i njegovom smrću, pa se, nakon nastupanja te činjenice, podstanar koji ostane u stanu smatra kao nezakonito useljeno lice, te mu nadležni organ uprave može naložiti iseljenje iz tog stana ukoliko od smrti nosioca stanarskog prava do pokretanja upravnog postupka nije proteklo više od 3 godine.

Sentenca

U parnici radi iseljenja i predaje u posjed bespravno zauzetog stana nije pasivno legitimisan onaj bračni drugi koji više ne stanuje u tom stanu.

Sentenca

Građanin kome je ranije dodijeljen stan na korištenje ne može tražiti da se iz njega iseli bespravno useljeno lice ako je tom licu kasnije dodijeljen isti stan i ono zaključilo i ugovor o njegovom korištenju.

Sentenca

Prekluzivni rok za tužbu zbog ispražnjenja bespravno useljenog stana iz člana 30. stav 7. Zakona o stambenim odnosima, ne odnosi se na tužbe koje su podnijete prije 1. novembra 1984. godine.

Sentenca

U parnici radi otkaza ugovora o korištenju stana zbog nekorišćenja i radi ispražnjenja stana pasivno su legitimisani nosilac stanarskog prava (ne i SIZ stanovanja) i lice koje koristi stan uz saglasnost ili bez saglasnosti nosioca stanarskog prava.

Sentenca

Sticanjem stanarskog prava, stiče se i pravo korištenja sušionice koja je pripadak stana pa je nosilac stanarskog prava ovlašten da tužbom traži njenu predaju u posjed.

Sentenca

Redovni sud je nadležan da odluči o zahtjevu nosioca stanarskog prava za iseljenje iz stana lica koja su u stan uselila na osnovu ugovora o doživotnom izdržavanju koji je kasnije raskinut.

Sentenca

Pitanje koje je društveno-pravno lice titular vlasništva na stanu u društvenoj svojini, nije prethodno pitanje u postupku iseljenja nezakonito useljenog lica, niti je pravno relevantno za odluku u tom postupku, pa se zbog njega ne može prekinuti postupak iseljenja navedenog lica.

Sentenca

Rok iz člana 30. stav 2. Zakona o stambenim odnosima za iseljenje lica koje je nezakonito nastavilo da koristi stan poslije iseljenja nosioca stanarskog prava počinje teći od dana kada je nosiocu stanarskog prava prestalo stanarsko pravo na ranijem stanu odnosno momentom zaključenja ugovora o korištenju drugog stana i preseljenja u taj stan.

Sentenca

Ako je nosilac stanarskog prava izdao cijeli stan ili dio društvenog stana podstanaru, zbog odlaska na privremeni rad u inostranstvo odnosno u drugo mjesto u zemlji duže od šest mjeseci ali najduže do pet godina, bez prethodne ponude davaocu stana da on odredi podstanara, davalac stana može po svom izboru tražiti iseljenje podstanara kao nezakonito useljenog lica i otkazati korištenje stana nosiocu stanarskog prava ili samo iseljenje podstanara.

Sentenca

Kako je poslije 1.11.1984. godine prekludiran tužbeni zahtjev radi iseljenja bespravno useljenog lica u stan rokom od osam godina, uzurpant po proteku toga roka stiče status nosioca stanarskog prava.

Sentenca

Okolnost da je stambeni objekat planiran i građen kao jedna građevinska cjelina, mada je u upravnom postupku utvrđeno da je faktički izgrađen i korišten kao dvije građevinske cjeline (stan u prizemlju i stan u potkrovlju), ne može poslužiti kao novi dokaz ili nova činjenica za obnovu postupka okončanog rješenjem kojim je tužiocu, kao nezakonito useljenom licu, naloženo iseljenje iz stana u potkrovlju.

Sentenca

Davalac stana na korištenje ne gubi pravo na podnošenje tužbe za iseljenje lica koje se uselilo u stan u vrijeme kada je stan koristio nosilac stanarskog prava kojem je naknadno prestalo stanarsko pravo po osnovu ugovora o korištenju stana, neovisno od okolnosti što je to lice stan samo koristilo duže od 8 godina.

Sentenca

Zaključi ugovor o korištenju stana pa nakon toga uslijedi postupak pred nadležnim organom u kojem se pobija zakonitost rješenja o dodjeli stana, ne smatra se da nezakonito koristi stan sve dok se u postupku koji je uslijedio pravomoćnom odlukom ne utvrdi da je to rješenje nezakonito i nakon toga se stan dodijeli drugom licu.

Sentenca

Korisnik stana koji je nezakonito uselio u stan u društvenom/državnom vlasništvu, ne stiče u pogledu korištenja stana, prava kakva pripadaju nositelju stanarskog prava, ni nakon isteka osam godina korištenja kada u tome roku po pravomoćnom upravnom aktu, prisilno iseljenje nije provedeno.

Sentenca

Uslov za primjenu člana 30. stav 2. i 7. ZOSO je nezakonito useljenje i nepostojanje pravnog osnova, pa kako je tužitelj uselio u stan i koristio ga na temelju ugovora o zakupu, ne može se smatrati bespravnim korisnikom stana pa time ni steći stanarsko pravo temeljem navedene odredbe.

Sentenca

Roditelj može otkazati korištenje stana punoljetnom djetetu i njegovom suprugu koji su izazvali poremećaj odnosa u porodičnoj zajednici.

Sentenca

Nosilac stanarskog prava može zahtijevati da se isele iz stana njegov sin i snaha koji mu remete mir međusobnim svađama.

Sentenca

Nosilac stanarskog prava može otkazati korištenje stana članovima porodičnog domaćinstva zbog poremećaja međusobnih odnosa koje nije sam skrivio.

Sentenca

Nosilac stanarskog prava može tražiti, iz opravdanih razloga, da se iseli iz stana član porodičnog domaćinstva, a ovaj ne može istaknuti uspješan prigovor protiv tog zahtjeva pozivom na činjenicu da nosilac stanarskog prava nije koristio stan onoliko vremena koje zakon predviđa kao razlog za otkaz ugovora o korišćenju stana.

Sentenca

Za ocjenu osnovanosti zahtjeva za iseljenje korisnika stana u smislu odredbe člana 31. stav 2. Zakona o stambenim odnosima odlučne su ne samo činjenice koje su postojale u vrijeme zajedničkog korištenja stana i podnošenja tužbe, nego i činjenice koje su nakon toga nastale sve do zaključenja glavne rasprave.

Sentenca

Opravdan je razlog za iseljenje korisnika stana (zeta nosioca stanarskog prava) kada je njegov brak sa kćerkom nosioca stanarskog prava pravosnažno razveden ili je faktička bračna zajednica trajno raskinuta, jer to predstavlja, od strane nosioca stanarskog prava, neizazvanu nemogućnost zajedničkog života nosioca stanarskog prava i korisnika stana, čije se iseljenje zahtijeva.

Sentenca

Ugovor o zamjeni stanova smatra se pravovaljanim i kada je zaključen u usmenom obliku, ako je u cjelini ispunjen (preseljenjem nosilaca stanarskog prava u nove stanove) i koja je pribavljena pismena saglasnost davalaca stanova na korištenje na usmeno ugovorenu zamjenu.

Sentenca

Razlike u površinama stanova nosilaca stanarskog prava, u smislu čl. 32. i 33. Zakona o stambenim odnosima, nisu smetnja za zamjenu, jer je cilj tih odredaba da se omogući nosiocima stanarskog prava povoljnije zadovoljavanje stambenih potreba s obzirom na njihove konkretne prilike i interese (broj članova domaćinstva, zdravstveno stanje, potreba čuvanja i njege i dr.), pa se davaoci stanova na korištenje ne mogu protiviti zamjeni stanova zbog razlike u njihovim površinama.

Sentenca

Rok od 60 dana u kome davalac na korištenje može odbiti davanje saglasnosti za zamjenu stana ne može početi da teče prije nego što mu je dostavljen ugovor o zamjeni stana radi davanja saglasnosti.

Sentenca

Ako je realizovan ugovor o zamjeni stanova, iako je davalac stana (dodijeljenog na jednokratnu upotrebu) uskratio svoju saglasnost, nema osnova za otkaz ugovora zbog nekorišćenja stana, ali davalac stana može tražiti da se utvrdi da je ugovor o zamjeni ništav.

Sentenca

Nosioci stanarskog prava mogu tražiti od davaoca stanova na korištenje pismenu saglasnost za zamjenu stanova podnošenjem ugovora o zamjeni stanova, pa kada tako nisu postupili, ne može početi da teče rok iz člana 33. stav 4. Zakona o stambenim odnosima, čijim protekom nastupa zakonska pretpostavka da su davaoci stana dali saglasnost za zamjenu stanova.

Sentenca

Sve dok nosioci stanarskog prava ne zatraže na zakonom propisan način pismenu saglasnost za zamjenu stana od davaoca stanova, u odnosu na njih ne može početi da teče rok iz člana 33. stav 4. Zakona o stambenim odnosima, niti nastupiti zakonska pretpostavka da su dali saglasnost za zamjenu stana.

Sentenca

Da bi vlasnik stana mogao ponuditi društveni stan u kojem stanuje nosiocu stanarskog prava u zamjenu za vlastiti stan i realizovati takozvanu obaveznu zamjenu stanova u smislu člana 56. Zakona o stambenim odnosima mora prethodno za to dobiti saglasnost (pristanak) davaoca stana na korištenje pošto takvu saglasnost ne može izdejstvovati u postupku sporazumne zamjene stana (član 33. Zakona o stambenim odnosima) pred stambenim organom protiv volje davaoca stana.

Sentenca

Činjenica da je davalac stana na korišćenje pokrenuo kod redovnog suda postupak protiv nosioca stanarskog prava za otkaz ugovora o korištenju stana, za koji se traži saglasnost za zamjenu, prije podnošenja ugovora o zamjeni stana na saglasnost davaocu stana na korišćenje, predstavlja razlog iz člana 33. stav 1. tačka 3. Zakona o stambenim odnosima zbog kojeg davalac stana na korišćenje može odbiti saglasnost za zamjenu stana.

Sentenca

Davalac stana na korištenje ne može se protiviti zamjeni stana osporavanjem postojanja opravdanih razloga koji su motivisali zamjenu, jer takvi razlozi nisu predviđeni u članu 33. Zakona o stambenim odnosima kao razlog za odbijanje saglasnosti za zamjenu stana.

Sentenca

Rok u kojem nosilac stanarskog prava kome je odbijeno davanje saglasnosti za zamjenu stana može podnijeti zahtjev stambenom organu da utvrdi da on ima pravo na zamjenu stana, je prekluzivne prirode čijim protekom se gasi, prestaje pravo nosioca stanarskog prava na podnošenje takvog zahtjeva.

Sentenca

Ako je nosilac stanarskog prava svojim postupcima (promjenom adrese i na drugi način) onemogućio davaoca stana na korištenje da ga pismeno obavijesti o odbijanju davanja saglasnosti za zamjenu stana odnosno o ponudi drugog stana, u tom momentu prestaje da teče rok iz člana 33. stav 4. Zakona o stambenim odnosima, pa sve dok traje takvo stanje ne može nastupiti zakonska pretpostavka da je davalac stana na korištenje dao nosiocu stanarskog prava saglasnost za zamjenu stana.

Sentenca

Davalac stana na korištenje ne može odbiti davanje saglasnosti za zamjenu stana nosiocu stanarskog prava ako mu u roku od šest mjeseci ne obezbijedi na korištenje konkretan - određeni stan koji odgovara stanu u koji se putem zamjene želi useliti, a smatra se da je dao saglasnost za zamjenu ako ga u roku od 60 dana od dana podnesenog zahtjeva za davanje saglasnosti ne obavijesti da će mu u prednjem roku dati na korištenje konkretan stan sa navedenim karakteristikama (osobinama).

Sentenca

Lice kome je dodijeljen stan na korišćenje nije ovlašteno zahtijevati da mu raniji nosilac stanarskog prava ukloni oštećenja u stanu.

Sentenca

Lice koje je bespravno koristilo stan u društvenoj svojini odgovara za štetu po opštim pravilima obligacionog prava, a ne po odredbama člana 40. Zakona o stambenim odnosima.

Sentenca

Novčani iznos koji je uložio tužilac radi popravke stana, što je bila zakonska obaveza tuženoga, ne može se revalorizovati prema cijenama u vrijeme suđenja.

Sentenca

Tužba za otkaz ugovora o korištenju stana podnosi se samo protiv bračnog druga koji je zaključio ugovor o korištenju stana, a ne i protiv drugog bračnog druga, jer je pravo sunosioca stanarskog prava drugog bračnog druga akcesorno-izvedeno iz prava bračnog druga koji je zaključio ugovor o korištenju stana (odredbe Zakona o stambenim odnosima - član 6. stav 2. - tretiraju bračnog druga lica kome je stan dodijeljen i koje je zaključilo ugovor o korištenju stana, kao člana porodičnog domaćinstva, a status sunosioca stanarskog prava dat mu je u cilju pojačane zaštite prema drugom bračnom drugu).

Sentenca

Ne može se dati otkaz ugovora o korištenju stana nosiocu stanarskog prava koji zbog neophodne njege (star i bolestan) duže boravi kod svoje kćerke bez namjere da definitivno napusti stan.

Sentenca

Pismena izjava nosioca stanarskog prava da otkazuje ugovor o korištenju stana data davaocu stana na korištenje nakon razvoda braka, a u toku vanparničnog postupka određivanja nosioca stanarskog prava u kojem nije određen za nosioca stanarskog prava, nema značaj otkaza ugovora o korištenju stana iz člana 43. ZOS-a koji bi imao pravno dejstvo prema razvedenom bračnom drugu određenom za nosioca stanarskog prava.

Sentenca

Nadovjera ugovora o korištenju stana koga je sa davaocem stana zaključio privremeni korisnik stana ne proizvodi pravno dejstvo.

Sentenca

Ne može se uzeti da nosilac stanarskog prava, u smislu člana 44. stav 1. tač. 6. Zakona o stambenim odnosima (“Službeni list SRBiH”, broj 13/74), privremeno boravi u drugom mjestu radi školovanja kada je daleko prekoračio normalno vrijeme završavanja studija i u tom mjestu zasnovao porodicu.

Sentenca

Ispunjene su zakonske pretpostavke za otkaz ugovora o korištenju stana kada je nosilac stanarskog prava u periodu neprekidno dužem od šest mjeseci, stambene potrebe pretežno zadovoljavao boravkom u drugom stanu (bio u radnom odnosu u inostranstvu više godina, a u SFRJ dolazio približno svaka dva mjeseca i zadržavao se po nekoliko dana).

Sentenca

Na usvajanje otkaza ugovora o korištenju stana iz razloga predviđenih u članu 44. stav 1. Zakona o stambenim odnosima (nekorištenje duže od šest mjeseci), je bez uticaja okolnost što nosilac stanarskog prava nije stekao stanarsko pravo u novom mjestu svog prebivališta.

Sentenca

Sudskom odlukom može se usvojiti otkaz ugovora o korišćenju stana zbog prestanka korišćenja i kada je rok od 6 mjeseci nekorišćenja istekao do momenta donošenja odluke prvostepenog suda, iako nije bio istekao do momenta podnošenja tužbe.

Sentenca

Ako je nosilac stanarskog prava, nakon opomene, platio samo stanarinu za koju nije nastupila zastara potraživanja, ne može mu se dati otkaz ugovora o korištenju stana.

Sentenca

SRBiH iz 1947. godine može se dati i nosiocu stanarskog prava koji je otišao na rad u inostranstvo prije stupanja na snagu ovoga zakona.

Sentenca

Nisu ispunjeni uslovi za otkaz ugovora o korištenju stana zbog neplaćanja stanarine ako je nosilac stanarskog prava odmah po prijemu tužbe za plaćanje zaostale stanarine, kojoj nije prethodila pismena opomena, priznao tužbeni zahtjev i bez odlaganja isplatio dosuđeni iznos.

Sentenca

Ne postoji razlog za otkaz ugovora o korištenju stana zbog toga što su stan besplatno koristili sin i unuci nosioca stanarskog prava dok je ovaj zbog bolesti stanovao kod kćerke koja mu je pružala zdravstvenu njegu.

Sentenca

Otkaz ugovora o korištenju stana zbog nanošenja štete stanu i zajedničkim prostorijama ne može se dati bez prethodne pismene opomene nosiocu stanarskog prava, osim u slučaju propisanom zakonom (član 45. stav 1. ZSO).

Sentenca

Nosiocu stanarskog prava ne može se otkazati ugovor o korištenju stana ako su se okolnosti koje su osnova za otkaz pojavile u periodu dok je nosilac stanarskog prava bio odsutan iz stana u svojstvu izbjegle ili raseljene osobe.

Sentenca

Nakon stupanja na snagu Zakona o izmjenama i dopunama Zakona o stambenim odnosima (Službeni list SRBiH, broj 34/83), redovni sudovi nisu nadležni da sude u sporovima za otkaz ugovora o korištenju stana zbog prestanka radnog odnosa, već sudovi udruženog rada.

Sentenca

Otkaz ugovora o korištenju stana zbog nekorišćenja dužeg od 6 mjeseci ne može se dati nosiocu stanarskog prava koji zbog nemogućnosti zaposlenja u svom mjestu stanovanja, radi u drugom mjestu, gdje nije obezbijedio stanarsko pravo, a gotovo svakog vikenda boravi u stanu sa djecom, koju u međuvremenu smješta kod svojih roditelja.

Sentenca

Zbog nekorištenja stana stanarsko pravo ne prestaje po sili zakona, nego iz toga razloga, pod određenim uslovima, može prestati na osnovu otkaza ugovora o korištenju stana.

Sentenca

Neosnovan je zahtjev za iseljenje podstanara koji koristi stan uz saglasnost nosioca stanarskog prava, ako se istovremeno ne otkazuje ugovor o korištenju stana nosiocu stanarskog prava. Ako nosilac stanarskog prava ne koristi stan time mu ne prestaje stanarsko pravo po sili zakona, već je to razlog za otkaz ugovora o korištenju stana.

Sentenca

U slučaju kada bračni drug, koji je povodom razvoda braka, u sudskom postupku proglašen nosiocem stanarskog prava, ne zaključi ugovor o korištenju stana, tužba za otkaz ugovora o korištenju stana zbog nekorištenja podnosi se protiv nominalnog (dosadašnjeg) nosioca stanarskog prava, a tužba za ispražnjenje stana protiv lica koje je proglašeno nosiocem stanarskog prava.

Sentenca

Otkaz ugovora o korištenju stana zbog nekorištenja ovlašten je da da davalac stana na korištenje, a pod ovim se podrazumijeva ono društveno-pravno lice koje bi bilo ovlašteno da dodijeli prazan stan na korištenje.

Sentenca

Godine uslovi za otkaz ugovora o korištenju stana zbog nekorišćenja ispunjeni su kada protekne pet godina nekorištenja do momenta podnošenja tužbe, iako je nosilac stanarskog prava upućen na privremeni rad u inostranstvo preko samoupravne interesne zajednice za zapošljavanje, ako nije zaključio poseban ugovor sa davaocem stana na korištenje o zadržavanju stanarskog prava za period duže od godinu dana.

Sentenca

Ispunjeni su uslovi za otkaz ugovora o korištenju stana ako nosilac stanarskog prava, zajedno sa članovima svoje porodice, zadovoljava svoje stambene potrebe u drugom mjestu u zemlji duže od šest mjeseci.

Sentenca

Razvedenom bračnom drugu, koji je rješenjem suda određen za nosioca stanarskog prava, ne može se otkazati ugovor o korišćenju stana zbog nekorišćenja, ako ga je u tome sprečavao bivši bračni drug, a on je po pravosnažnosti rješenja podnio prijedlog za prinudno izvršenje.

Sentenca

Nosiocu stanarskog prava koji se nalazi na privremenom radu u inostranstvu može se otkazati ugovor o korištenju stana po proteku roka od šest mjeseci od kada je prestao koristiti stan, osim u slučajevima koji su zakonom određeni.

Sentenca

Sporazum o raskidu ugovora o korištenju stana ne može se prećutno zaključiti.

Sentenca

Nema osnova za otkaz ugovora o korištenju stana starom i iznemoglom nosiocu stanarskog prava koji povremeno duže od šest mjeseci boravi kod svoje djece od kojih prima njegu i pomoć.

Sentenca

Okolnost što nosilac stanarskog prava koji je sa porodicom preselio u drugo mjesto povremeno navraćao u stan, nije prepreka za otkaz ugovora o korištenju stana ako se njegova kćer koja je bila ostala u stanu preselila u drugi stan.

Sentenca

Nema prepreke za otkaz ugovora o korištenju stana licu koje ga, sa članovima svog porodičnog domaćinstva, ne koristi duže od šest mjeseci, ako za to vrijeme obavlja poslove na terenu (40-50 kilometara udaljeno od mjesta stanovanja) odakle mu je obezbijeđen svakodnevni besplatan prevoz u mjesto gdje ima stan.

Sentenca

Vlasnik stana (davalac stana na korištenje) ne može tražiti ispražnjenje stana (dijela stana) zbog nekorištenja, a da ne traži otkaz ugovora o korišćenju stana, ali i u slučaju kad nema izričitog zahtjeva, sud će odbiti tužbeni zahtjev samo ako utvrdi da ne postoje razlozi za otkaz ugovora o korištenju stana.

Sentenca

Ugovor o korištenju stana može se otkazati zbog nekorištenja i u slučaju kada je društveni stan dodijeljen na korištenje vlasniku eksproprisane porodične stambene zgrade ili posebnog dijela zgrade.

Sentenca

Postoji zakonski razlog za otkaz ugovora o korištenju stana, kada su i članovi porodičnog domaćinstva nosioca stanarskog prava odselili u drugo mjesto, makar i zbog toga da bi nosilac stanarskog prava u tom mjestu prije dobio drugi stan, ako je do donošenja presude protekao rok od šest mjeseci, a oni su za to vrijeme samo povremeno navraćali u stan.

Sentenca

Tužba za otkaz ugovora zbog nekorištenja stana nije ograničena rokom, a ne isključuje je činjenica što je davalac stana ranije dao saglasnost za zamjenu stana (koja nije realizovana) kao ni okolnost što se, nakon podnošenja tužbe za otkaz ugovora, u stan vratio član porodičnog domaćinstva nosioca stanarskog prava.

Sentenca

Odredba po kojoj se nosiocu stanarskog prava ne može otkazati ugovor o korišćenju stana, zato što se nalazi na liječenju, štiti onog nosioca stanarskog prava koji ima nesumnjiv interes da se vrati u stan.

Sentenca

Nosiocu stanarskog prava se ne može otkazati ugovor o korištenju stana iako je za vrijeme duže od šest mjeseci boravio u drugom stanu, kod druge osobe, koja mu je pružala nužnu njegu u bolesti.

Sentenca

Nosiocu stanarskog prava koji nema namjeru da poslije školovanja nastavi da koristi stan može se otkazati ugovor o korišćenju stana poslije šest mjeseci odsustva iz stana.

Sentenca

Okolnost što je tužena, nosilac stanarskog prava, boravila u drugom mjestu duže od šest mjeseci zbog pružanja pomoći i njege svojoj majci koja je u dubokoj starosti (preko 90 godina) isključuje otkaz ugovora o korišćenju stana.

Sentenca

Osnovan je otkaz ugovora o korištenju stana nosiocu stanarskog prava koji se definitivno preselio u drugo mjesto, makar iz zdravstvenih razloga, iako tamo stanuje s porodicom u nedovršenoj vlastitoj stambenoj zgradi.

Sentenca

Ako za vrijeme opravdanog nekorištenja stana zbog privremenog rada u drugom mjestu, nosilac stanarskog prava izda cio ili dio stana podstanaru, a prethodno ne ponudi davaoca stana na korištenje da on odredi podstanara, davalac stana na korištenje ima pravo da nosiocu stanarskog prava otkaže ugovor o korištenju stana.

Sentenca

Ne može se smatrati privremenim radom u drugom mjestu u zemlji, zbog koga se ne može dati otkaz ugovora o korištenju stana i kada nosilac stanarskog prava i članovi njegovog porodičnog domaćinstva ne koriste stan duže od šest mjeseci, uspostavljanje radnog odnosa bez saglasnosti nadležnog organa društveno-političke zajednice, odnosno upute zajednice za zapošljavanje sa područja na kome se stan nalazi.

Sentenca

Ako je nakon prelaska nosioca stanarskog prava kome je stan dodijeljen kao članu radne zajednice, na rad u drugu organizaciju udruženog rada, izvršen na tu organizaciju, uz saglasnost odnosno na zahtjev nosioca stanarskog prava, prenos prava raspolaganja stanom, nova organizacija je aktivno legitimisana za davanje otkaza ugovora o korištenju stana zbog prestanka radnog odnosa.

Sentenca

Pravovaljan je sporazum o raskidu ugovora o korištenju stana kojim se nosilac stanarskog prava obavezao da će, pošto je dobio stambeni kredit od davaoca stanova na korištenje, u određenom roku (tri godine), isprazniti stan, ne uslovljavajući tu obavezu dovršenjem izgradnje porodične stambene zgrade.

Sentenca

Presuda kojom je usvojen otkaz ugovora o korišćenju stana odnosi se i na bračnog druga lica kome je stan bio dodijeljen na korišćenje iako nije obuhvaćen presudom.

Sentenca

Nosilac stanarskog prava može zahtijevati iseljenje lica kome je bez naknade ustupio stan na korištenje, bez utvrđenog vremena korištenja. U takvom slučaju nije zaključen ni ugovor o zakupu, ni ugovor o postanarskom odnosu, već se radi o prekarističkom odnosu koji prestaje opozivom.

Sentenca

Odnosi između suvlasnika u pogledu korišćenja stana uređuju se po odredbama Zakona o stambenim odnosima SRBiH, nezavisno od toga da li je na taj stan prestalo stanarsko pravo ili nije nikada ni postojalo.

Sentenca

Društveno pravno lice koje smatra da njemu pripada pravo davanja stana na korišćenje, a ne društveno pravnom licu koje ga je pribavilo ugovorom o kupovini, nije ovlašteno tražiti da se utvrdi ništavost ugovora o korišćenju stana, sve dok se ne utvrdi da li je ništav ugovor kojim je davalac stana na korišćenje pribavio pravo raspolaganja.

Sentenca

Kada je zgrada eksproprisana u svrhu rušenja, pravo na dodjelu drugog stana ili naknadu za eksproprisanu nekretninu ima samo nosilac stanarskog prava ili vlasnik stana.

Sentenca

Obaveza radnika da će u roku od godinu dana od sporazumnog raskida radnog odnosa isprazniti stan, sadržana u pismenom sporazumu o raskidu radnog odnosa, ima karakter sporazuma o raskidu ugovora o korištenju stana.

Sentenca

Korisnik eksproprijacije i vlasnik eksproprisane porodične stambene zgrade, ili stana kao posebnog dijela zgrade mogu zaključiti punovažan ugovor o korištenju stana u društvenoj svojini na određeno vrijeme.

Sentenca

Ne gubi pravnu snagu ugovor o raskidu ugovora o korištenju stana zbog okolnosti da su stvari dotadašnjeg nosioca stanarskog prava nasilno izbačene iz stana nakon zaključenja ugovora.

Sentenca

Davalac stana na korištenje ne može tražiti iseljenje podstanara kao nezakonito useljenog lica sve dok nosiocu stanarskog prava to pravo ne prestane na jedan od načina predviđenih zakonom, pa ni pod pretpostavkom da je ugovor o podstanarskom odnosu zaključen suprotno odredbama člana 54. stav 1. Zakona o stambenim odnosima (ništav kao suprotan zakonu), niti su upravni organi i sud dužni u tom postupku da ispituju postojanje razloga i osnova za prestanak stanarskog prava nosioca toga prava.

Sentenca

Ništav je ugovor o podzakupu cijelog stana u društvenoj svojini mimo izuzetaka iz člana 48. ZSO, bez obzira na stambene potrebe podstanara i druge okolnosti i nezavisno od toga da li je davalac stana na korištenje otkazao ugovor o korištenju stana nosiocu stanarskog prava.