Zakoni Brčko distrikta BiH - prečišćeni tekstovi propisa

Brčko distrikt Bosne i Hercegovine je jedinstvena administrativna jedinica lokalne samouprave koja je pod suverenitetom Bosne i Hercegovine (član 1 Statuta). Uspostavljen je Konačnom arbitražnom odlukom za Brčko od 5. marta 1999. godine, a počeo je da djeluje 8. marta 2000. godine, kada je stupio na snagu prvi Statut Distrikta. Oba entiteta delegirala su Distriktu sva ovlaštenja u vezi s upravom koja su se ranije vršila na teritoriji predratne općine Brčko, pa Distrikt ima vlastitu Skupštinu, Vladu, sudove, Tužilaštvo i Policiju. Amandmanom I na Ustav Bosne i Hercegovine iz 2009. godine status Distrikta uređen je i u Ustavu, a Ustavni sud Bosne i Hercegovine odlučuje o sporovima u vezi sa zaštitom statusa i ovlaštenja Distrikta.

Statut Brčko distrikta Bosne i Hercegovine je temeljni pravni akt Distrikta, koji u unutrašnjem pravnom sistemu Distrikta ima ulogu sličnu ustavima entiteta, iako Distrikt formalno nema ustav. Prvi Statut stupio je na snagu 8. marta 2000. godine. Danas važi Revidirani statut, koji je stupio na snagu 6. maja 2008. godine ("Službeni glasnik Brčko distrikta BiH", broj 17/08) i izmijenjen je nalogom supervizora od 21. decembra 2009. godine (broj 39/09), a prečišćeni tekst objavljen je u broju 2/10. Statut uređuje ustrojstvo Distrikta, Skupštinu, Vladu na čelu s gradonačelnikom, Policiju, sudove, Tužilaštvo i Pravosudnu komisiju, kao i prava stanovnika. Odluke Arbitražnog tribunala i nalozi supervizora imaju veću pravnu snagu od akata koji s njima nisu u skladu (član 1 stav 6 Statuta).

Zakone Brčko distrikta BiH donosi Skupština Brčko distrikta BiH, koja ima 31 zastupnika izabranog na neposrednim izborima. Pravo da predlažu zakone imaju svaki zastupnik i gradonačelnik u ime Vlade Distrikta, nakon što Vlada odobri prijedlog, a Pravosudna komisija može predlagati zakone o organizaciji i radu pravosuđa, advokata i notara (član 36 Statuta). Nacrt zakona najprije razmatraju nadležne skupštinske komisije, zatim slijedi rasprava u Skupštini, a zakoni se usvajaju tropetinskom većinom glasova zastupnika koji su prisutni i glasaju (članovi 33 i 37 Statuta). Administrativnu podršku radu Skupštine pruža Stručna služba Skupštine Brčko distrikta BiH.

Zakoni Distrikta, odluke i rezolucije Skupštine objavljuju se u Službenom glasniku Brčko distrikta BiH (član 38 Statuta), koji izdaje Skupština Brčko distrikta BiH. Zakoni stupaju na snagu osmog dana od dana objavljivanja, osim ako se zakonom iz određenih razloga ne predvidi da stupe na snagu ranije. Zakon može odgoditi primjenu pojedinih odredaba, što je čest slučaj kod zakona koji zahtijevaju donošenje podzakonskih akata. Retroaktivno dejstvo zakona dopušteno je samo izuzetno i pod uslovima iz člana 39 Statuta.

Zvanični tekstovi zakona Brčko distrikta BiH objavljuju se u Službenom glasniku Brčko distrikta BiH, koji izdaje Skupština Brčko distrikta BiH, a elektronsko izdanje glasila dostupno je uz pretplatu. Skupština na svojoj internet stranici vodi i registar zakona, u kojem su za svaki zakon navedeni osnovni tekst, izmjene, dopune, prečišćeni tekstovi i presude Apelacionog suda, sa brojem Službenog glasnika. Odluke Ustavnog suda Bosne i Hercegovine koje se odnose na zakone Distrikta objavljuju se u Službenom glasniku BiH.

Sudstvo Brčko distrikta BiH čine Osnovni sud i Apelacioni sud Brčko distrikta BiH, koji imaju opću nadležnost (član 66 Statuta). Osnovni sud je prvostepeni sud, a Apelacioni sud odlučuje o žalbama protiv odluka Osnovnog suda i u drugim slučajevima predviđenim zakonom. Tužilaštvo Brčko distrikta BiH nezavisno je od sudstva i Policije Distrikta i goni počinioce krivičnih djela (član 67 Statuta). Sudije i tužioce Distrikta imenuje i razrješava Visoko sudsko i tužilačko vijeće Bosne i Hercegovine (član 70 Statuta), dok Pravosudna komisija Distrikta obezbjeđuje nezavisnost pravosudnih institucija i obavlja kadrovske i administrativne poslove iz člana 71 Statuta. Određena krivična djela i predmeti u nadležnosti su Suda Bosne i Hercegovine.

Pravosudna komisija Brčko distrikta BiH je nezavisno tijelo osnovano zakonom (član 71 Statuta). Ona obezbjeđuje nezavisnost sudstva, Tužilaštva, Pravobranilaštva i Kancelarije za pravnu pomoć, brine o stručnom usavršavanju sudija, tužilaca i pravobranilaca, donosi etičke kodekse za zaposlene u pravosuđu koji nisu sudije ni tužioci, imenuje i razrješava pravobranioca i administrativno osoblje sudova, Tužilaštva i Pravobranilaštva, imenuje notare i uređuje njihov rad, priprema zakone o pravosuđu, advokatima i notarima i predlaže Skupštini dio budžeta za pravosuđe. Imenovanje i razrješenje sudija i tužilaca Distrikta nije u njenoj nadležnosti, jer te poslove obavlja Visoko sudsko i tužilačko vijeće Bosne i Hercegovine (član 70 Statuta).

Prema Zakonu o advokatskoj djelatnosti u Brčko distriktu Bosne i Hercegovine ("Službeni glasnik Brčko distrikta BiH", broj 4/19), advokat je lice upisano u imenik advokata Advokatske komore Federacije Bosne i Hercegovine ili Advokatske komore Republike Srpske, koje je položilo advokatsku zakletvu, odnosno dalo svečanu izjavu (član 2). Brčko distrikt nema vlastitu advokatsku komoru, pa stranke pred Osnovnim i Apelacionim sudom Brčko distrikta BiH zastupaju advokati upisani u neku od ove dvije komore. Advokatska kancelarija Prnjavorac iz Tuzle, čiji su advokati članovi Advokatske komore Federacije BiH, zastupa stranke pred sudovima i organima Brčko distrikta BiH u imovinskopravnim, porodičnim, nasljednim, privrednim i upravnim predmetima.

Supervizor za Brčko međunarodni je službenik sa ovlaštenjima iz odluka Arbitražnog tribunala za Brčko, a tu funkciju obavlja glavni zamjenik visokog predstavnika za Bosnu i Hercegovinu. Supervizor je nalozima donosio i mijenjao propise Distrikta i razrješavao zvaničnike, a institucije Distrikta dužne su da se pridržavaju njegovih naloga (član 1 stav 6 Statuta). Supervizor je suspendovao vršenje svojih funkcija od 31. augusta 2012. godine, što je Upravni odbor Vijeća za implementaciju mira podržao na sjednici od 23. maja 2012. godine, ali zadržava sva ovlaštenja i može ih ponovo koristiti, kao što je to učinio nalogom od 1. novembra 2024. godine o provedbi jedne odluke Apelacionog suda Brčko distrikta BiH. Nalogom od 31. augusta 2012. godine propisano je da Skupština Distrikta može, po proceduri iz Statuta, mijenjati ili ukinuti pravne akte koje su donijeli supervizori, osim odredaba o razrješenju pojedinaca sa dužnosti i pitanja sa trajnim dejstvom.

Nalogom supervizora od 4. augusta 2006. godine entitetski zakoni prestali su da imaju pravno dejstvo na području Brčko distrikta, a entitetski zakoni navedeni u aneksu tog naloga preuzeti su kao zakoni Distrikta (član 76 Statuta). Zato se u Distriktu primjenjuju zakoni Distrikta i državni zakoni Bosne i Hercegovine, a propisi entiteta samo izuzetno, kada ih zakon Distrikta ili Bosne i Hercegovine izričito predviđa, na primjer kod entitetskog državljanstva stanovnika Distrikta (član 12 Statuta). Tako i advokatsku djelatnost u Distriktu obavljaju advokati upisani u imenik Advokatske komore Federacije BiH ili Advokatske komore Republike Srpske. Indirektni porezi (PDV, akcize, carine) u nadležnosti su Uprave za indirektno oporezivanje BiH, a određena krivična djela u nadležnosti Suda BiH.

Prečišćeni (integralni) tekst zakona Brčko distrikta BiH je stručno uređena verzija propisa koja u jednom dokumentu objedinjuje osnovni tekst zakona sa svim naknadnim izmjenama, dopunama, ispravkama i odlukama nadležnih sudova kojima su pojedine odredbe stavljene van snage. Skupština Brčko distrikta BiH u određenim slučajevima sama utvrđuje i objavljuje zvanične prečišćene tekstove u Službenom glasniku Brčko distrikta BiH - takav prečišćeni tekst ima karakter službenog. Prečišćeni tekstovi na ovoj stranici imaju informativni karakter, a za zvanično pozivanje u sudskim, upravnim ili drugim postupcima mjerodavan je isključivo službeno objavljen tekst u Službenom glasniku.

Zbirka se uređuje i ažurira od strane Advokatske kancelarije Prnjavorac kontinuirano, gotovo svakodnevno, sa fokusom na izradu prečišćenih tekstova koji uključuju sve naknadne izmjene i dopune objavljene u Službenom glasniku Brčko distrikta BiH. Datum posljednjeg ažuriranja stranice naveden je u zaglavlju. Uz propise kod kojih su nakon verzije u zbirci objavljene izmjene ili sudske odluke stoji oznaka „novije izmjene“ sa brojevima Službenog glasnika, uz ranije zakone kod kojih je donesen novi zakon oznaka „novi zakon“, a raniji tekstovi označeni su oznakom „nije aktuelan“. Prečišćeni tekstovi su informativnog karaktera i namijenjeni praktičnoj upotrebi: advokatima, sudijama, tužiocima, pravnicima, javnim službenicima i klijentima. Za zvanično pozivanje u sudskim, upravnim ili drugim postupcima u Brčko distriktu mjerodavan je isključivo službeno objavljen tekst propisa u Službenom glasniku Brčko distrikta BiH.

Koristite polje za pretragu pri vrhu stranice. Propisi se filtriraju dok kucate, po nazivu zakona, pravnoj oblasti ili broju službenog glasila (npr. „parnični postupak", „porodični zakon", „19/2007"), a pronađeni pojmovi se označavaju u tekstu. Strelicama pored polja krećete se kroz rezultate, uz polje je prikazan broj pronađenih propisa, a u sadržaju stranice se uz svaku pravnu oblast prikazuje koliko propisa u njoj odgovara pretrazi. Tačnu frazu upisujete pod navodnicima, a znakom minus ispred pojma isključujete propise koji taj pojam sadrže. Tipka / postavlja kursor u polje, tipka Esc briše pretragu, a adresa sa parametrom ?q= otvara stranicu sa već izvršenom pretragom, što je pogodno za dijeljenje linka na određeni propis ili oblast. Upisom izraza „novije izmjene“ izdvajaju se propisi uz koje su navedene kasnije objavljene izmjene.