Sudska praksa uz Krivični zakon SFRJ

Sentenca

Krivično djelo neprijateljske propagande iz člana 133. Krivičnog zakona SFRJ se vrši radi prenošenja neprijateljskih ideja na druge, odnosno stvaranja istomišljenika, a može predstavljati i prethodnu fazu za izvršenje krivičnog djela udruživanja radi neprijateljskih djelatnosti iz člana 136. Krivičnog zakona SFRJ u kom slučaju još nije izvršeno niti pokušano ovo krivično djelo (iz člana 136. Krivičnog zakona SFRJ), već je okrivljeni izvršio krivično djelo neprijateljske propagande iz člana 133. Krivičnog zakona SFRJ, a tek preduzimanjem, u odnosu na najmanje još dva lica, konkretnih radnji kojima stvara zaveru, bandu, grupu ili drugo udruženje lica radi vršenja krivičnih dela, navedenih u stavu 1. člana 136. Krivičnog zakona SFRJ okrivljeni je izvršio krivično delo udruživanja radi neprijateljske delatnosti iz člana 136. Krivičnog zakona SFRJ, u kom slučaju (kad je izvršeno krivično delo iz člana 136.) krivično delo iz člana 133. Krivičnog zakona SFRJ je konzumirano krivičnim delom iz člana 136. Krivičnog zakona SFRJ.

Sentenca

Za ocjenu djela kao neznatno društveno opasno (član 8. stav 2. KZ SFRJ) nije dovoljno da su štetne posljedice neznatne ili da ih nema, nego pored toga, djelo mora biti i malog značaja, prema tome, samo oba ova elementa daju određenom djelu značaj društveno neznatno opasnog djela, odnosno značaj djela koje nije kažnjivo.

Sentenca

Pozivanje na fizički obračun ili prihvatanje takvog poziva, isključuje mogućnost da se radnje učesnika obračuna pravno ocijene kao nužna odbrana ili prekoračenje njenih granica. Te radnje, u zavisnosti od prouzrokovanih posljedica, sadrže obilježja odgovarajućeg krivičnog djela.

Sentenca

Optuženi - čuvar šuma - prekoračuje granice nužne odbrane u izvršenju krivičnog djela ubistva iz člana 36. stav 1. KZ SRBiH, kada nakon njegovog upozorenja, oštećeni nastavi sa izvozom bespravno posječenog stabla u šumi, ispali u oštećenog metak iz pištolja i liši ga života.

Sentenca

Pravna kvalifikacija krivičnog djela neuračunljivog izvršioca zasniva se jedino na ocjeni realnog značaja radnji koje je preduzeo, a ne pored toga i na njegovom psihičkom odnosu prema posljedici djela jer ga on ne može imati ni u umišljajnom ni u nehatnom obliku.

Sentenca

Učiniocu krivičnog djela ugrožavanja javnog saobraćaja, koji se upotrebom alkohola ili na drugi način doveo u stanje bitno smanjene uračunljivosti (čl. 12. stav 2. KZ SFRJ), a to djelo je bilo obuhvaćeno njegovim umišljajem ili nehatom, ovakvo stanje se ne može uzeti kao olakšavajuća okolnost prilikom odmjeravanja kazne. U ovakvim slučajevima odgovarajućim vještačenjem nije potrebno utvrđivanje stepena uračunljivosti izvršioca u vrijeme izvršenja krivičnog djela, već samo stepena alkoholisanosti. 1-a) Ako učinilac krivičnog djela ugrožavanja javnog saobraćaja, u vrijeme upotrebe alkohola ili drugih omamljujućih sredstava, nije znao niti mogao znati da će kasnije doći u situaciju da upravlja vozilom, potrebno je odgovarajućim vještačenjem utvrditi stepen njegove uračunljivosti u vrijeme izvršenja djela, jer je to od značaja za ocjenu stepena krivične odgovornosti, a time i za izbor vrste i visine krivične sankcije.

Sentenca

Ista teža posljedica (npr. smrt jednog lica) ne može biti kvalifikatorna okolnost dva različita krivična djela, već samo onog od njih od koga je proizišla. Kada je (kao u konkretnom slučaju) smrt oštećenog, povrijeđenog u saobraćajnoj nezgodi, posljedica nepružanja pomoći od strane okrivljenog koji je prouzrokovao tu nezgodu, radnje okrivljenog sadrže obilježja osnovnog člana 181. stav 3. (a ne teškog krivičnog djela protiv bezbjednosti javnog saobraćaja iz člana 186. stav 5.) i težeg krivičnog djela nepružanja pomoći licu povrijeđenom u saobraćajnoj nezgodi iz člana 185. stav 2. KZ SRBiH.

Sentenca

Time što su optuženi po prethodnom dogovoru da krađom pribave protupravnu imovinsku korist iz magacina OOUR-a na kamion natovarili robu čija vrijednost prelazi 100.000 dinara i istu povezli van kruga, ali su na izlaznim vratima otkriveni i roba vraćena, učinili su svršeno krivično djelo pljačke iz člana 169. stav 1. u vezi sa članom 148. stav 1. KZ SRBiH a ne ovo djelo u pokušaju. Ovo zbog toga što su utovarom robe u kamion optuženi zasnovali svoje priteženje, a što je dovoljno da se djelo krađe smatra svršenim.

Sentenca

Saizvršilaštvo postoji i u slučaju kad jedan učesnik ne preduzima radnju izvršenja, već samo svojim prisustvom obezbjeđuje oduzimanje novca, koje od oštećenog upotrebom sile vrši drugi učesnik i nakon toga zajednički dijele novac. Svakako da je u ovakvom slučaju potrebno da postoji i subjektivna komponenta (svijest o zajedničkom djelovanju i hoće djelo kao svoje).

Sentenca

Kada je optuženi obećao određeni iznos novca radniku zaposlenom na obezbjeđenju radilišta s tim da mu ovaj da određene stvari sa radilišta, on je sa umišljajem ovog radnika podstrekao da izvrši krivično djelo krađe iz člana 147. stav 1. KZ SRBiH. Stoga se u njegovim radnjama stiču obilježja krivičnog djela iz člana 147. stav 1. KZ SRBiH u vezi sa članom 23. KZ SFRJ a ne obilježja krivičnog djela prikrivanja iz člana 165. stav 1. KZ SRBiH.

Sentenca

Novčana kazna kao sporedna, može se izreći i pomagaču krivičnog djela učinjenog iz koristoljublja pod uslovima propisanim u članu 36. KZ SFRJ.

Sentenca

Novčana kazna kao sporedna, može se izreći za krivično djelo učinjeno iz koristoljublja, i u slučaju kada je učiniocu kao glavna sankcija izrečena uslovna osuda uz koju je utvrđena kazna zatvora.

Sentenca

Za mogućnost izricanja novčane kazne kao sporedne zbog krivičnog djela učinjenog iz koristoljublja u smislu čl. 36. st. 2. KZ SFRJ nije bitno to da je namjera pribavljanja protivpravne imovinske koristi zakonsko obilježje krivičnog djela, već to, da je učinilac izvršenja krivičnog djela pribavio takvu korist. Radi toga se ova kazna može izreći i zbog krivičnog djela prikrivanja iz čl. 165. KZ SRBiH, u slučaju kada je učinilac kupio televizor u boji po znatno nižoj cijeni od stvarne cijene od lica koje ga je pribavilo krivičnim djelom.

Sentenca

Okrivljeni - punomoćnik direktora društvenog preduzeća čini u sticaju krivična djela zloupotrebe položaja ili ovlašćenja iz člana 226. stav 4. i davanja mita iz člana 231. stav 1. KZ SRBiH, ako u cilju podmićivanja saokrivljenog profesora fakulteta zloupotrijebi svoj položaj i putem preduzeća nabavi i plati novcem preduzeća određenu količinu građevinskog materijala za saokrivljenog, a ovaj mu zbog toga da prolaznu ocjenu na ispitu.

Sentenca

Činjenica da je okrivljeni u trčećem položaju noću pucao iz puške sačmarice u pravcu oštećenog dok je ovaj bježao ispred njega i pogodio ga u desnu ruku, nanijevši mu tešku tjelesnu povredu, sama za sebe, ne predstavlja pouzdan osnov za zaključak da je isključen njegov umišljaj na svaku drugu posljedicu sem teške tjelesne povrede.

Sentenca

Time što je optuženi u tuči držalicom sjekire povrijedio dva lica nanijevši im lake tjelesne povrede, učinio je u sticaju dva krivična djela iz člana 42. stav 2. KZ SRBiH a ne jedno produženo krivično djelo kako je to pogrešno uzeo prvostepeni sud. Ovo radi toga što u slučajevima kada su u pitanju krivična djela kod kojih je napad upravljen protiv ličnosti ili uopšte nekog ličnog dobra čovjeka (život, tijelo, čast, ugled i sl.) može se konstruisati produženo krivično djelo samo ako se radi o istom oštećenom.

Sentenca

Ako optuženi radnjama pronevjere iz člana 227. stav 2. KZ SRBiH i zloupotrebe službenog položaja ili ovlašćenja iz člana 226. stav 4. u vezi sa stavom 1. KZ SRBiH, ili samo radnjama pronevjere pribavi sebi ili drugom protivpravnu imovinsku korist preko 500.000 dinara, a drugim radnjama zloupotrebe službenog položaja ili ovlašćenja pribavi kakvu korist iz člana 226. stav 1. KZ SRBiH, sve te njegove radnje sadrže obilježja samo krivičnog djela pljačke iz člana 169. stav 1. u vezi sa članom 226. stav 4. i članom 227. stav 2. ili samo u vezi sa članom 227. stav 2. KZ SRBiH, a ne i obilježja krivičnog djela zloupotrebe službenog položaja ili ovlašćenja iz člana 226. stav 1. KZ SRBiH.

Sentenca

Ako učinilac sa jednom ili više radnji teške krađe iz člana 148. stav 1. tačka 1. KZ SRBiH učinjenim na štetu društvene svojine pribavi protivpravnu imovinsku korist preko 500.000 dinara, a drugom radnjom učinjenom na štetu imovine u svojini građana koja nije pod posebnom zaštitom pribavi protivpravnu imovinsku korist bez obzira na njenu visinu, izvršio je samo krivično djelo pljačke iz člana 169. stav 1. u vezi sa članom 148. stav 1. tačka 1. KZ SRBiH, a ne i krivično djelo teške krađe iz člana 148. stav 1. tačka 1. KZ SRBiH. U takvom slučaju, u opisu djela u izreci presude unose se i radnje učinjene na štetu imovine u svojini građana, s tim da pravna ocjena djela obuhvata samo radnje učinjene na štetu društvene svojine, dok ostale radnje treba uzeti kao otežavajuću okolnost prilikom odmjeravanja kazne.

Sentenca

Ako okrivljeni u cilju izvršenja krivičnog djela prevare napravi lažnu ispravu, ili preinači pravu ispravu, pa zatim takvu ispravu upotrijebi radi izvršenja krivičnog djela prevare, izvršio je u sticaju krivično djelo falsifikovanje isprave iz člana 217. stav 1. KZ SRBiH i krivično djelo prevare iz člana 158. stav 2. KZ SRBiH. Ali ako okrivljeni samo upotrijebi lažnu ispravu za izvršenje krivičnog djela prevare, izvršio je samo krivično djelo prevare iz člana 158. stav 2. KZ SRBiH.

Sentenca

Postoji sticaj krivičnih djela razbojničke krađe iz čl. 149. i teške krađe iz čl. 148. stav 1. tačka 1. KZ SRBiH, kada učinilac obijanjem tuđeg stana oduzme i prisvoji neke pokretne stvari iz stana, a zatim pri izvršenju druge istovrsne radnje (obijanje drugog stana) u namjeri zadržavanja oduzetih stvari upotrijebi silu prema oštećenom.

Sentenca

Radi se o krivičnom djelu teški slučaj razbojništva iz člana 151. stav 1., a ne o krivičnom djelu pljačke iz člana 169. stav 1. KZ SRBiH, kada učinilac u namjeri pribavljanja protivpravne imovinske koristi upotrebom sile teško tjelesno povrijedi oštećenog radnika benzinske stanice i oduzme pazar iz stanice bez obzira što vrijednost pazara prelazi zakonom određeni iznos krivičnog djela pljačke.

Sentenca

Pri ocjeni da li obilježja krivičnog djela obuhvataju obilježja prekršaja - u smislu člana 50. stav 2. KZ SFRJ, upoređuju se zakonski elementi ovih kažnjivih radnji i činjenice i okolnosti koje čine te elemente (odlučne činjenice). Stoga, činjenice i okolnosti koje ne čine ove elemente, makar i bile unijete u izreku odluke, nisu od značaja za ovu uporedbu. U skladu sa tim, novčane kazne izrečene za prekršaje iz člana 370. stav 1. tačka 2. i čl. 371. stav 1. tačka 1. Carinskog zakona ne mogu se uračunati u kaznu koja je izrečena za krivično djelo nedozvoljene trgovine iz člana 129. stav 1. KZ SRBiH, jer obilježja ovog krivičnog djela ne obuhvataju obilježja navedenih prekršaja, pa je prvostepeni sud, postupivši suprotno, povrijedio član 50. stav 2. KZ SFRJ u korist okrivljenog.

Sentenca

Propust prvostepenog suda da u izrečenu kaznu presudom uračuna i izdržanu kaznu zatvora izrečenu u prekršajnom postupku povodom istog događaja, ne predstavlja zakonski osnov za vanredno preispitivanje pravosnažne presude iz člana 427. ZKP već onu pravnu situaciju iz člana 136. ZKP, koju će otkloniti predsjednik vijeća toga suda posebnim rješenjem.

Sentenca

Pri ocjeni da li je djelo manje društveno opasno, da bi se u smislu čl. 51. KZ SFRJ, mogla izreći uslovna osuda, pored objektivnog značaja djela i težine posljedice, treba cijeniti i subjektivnu stranu djela, izraženu kroz stepen društvene opasnosti optuženog kao učinioca.

Sentenca

Ako je pomilovanjem pravosnažno izrečena kazna zamijenjena uslovnom osudom, rok provjeravanja se računa od donošenja odluke o pomilovanju. Od tog dana računaju se i rokovi za opozivanje i brisanje uslovne osude (čl. 57. i 93. stav 2.).

Sentenca

Presuda kojom se opoziva uslovna osuda mora postati pravosnažna do isteka rokova predviđenih u članu 57. KZ SFRJ za opoziv uslovne osude da bi se kazna iz uslovne osude mogla izvršiti.

Sentenca

Bitno smanjeno uračunljivom izvršiocu krivičnog djela mjera bezbjednosti obaveznog psihijatrijskog liječenja na slobodi nikad se ne može izreći kao samostalna, a u pravilu ni kao nesamostalna krivična sankcija, izuzev u situaciji iz člana 63. stav 3. KZ SFRJ.

Sentenca

Za primjenu mjera bezbjednosti obaveznog liječenja alkoholičara i narkomana iz člana 65. KZ SFRJ nije dovoljno utvrditi samo to da je izvršilac uopšte zavistan od stalne upotrebe alkohola (ili opojnih droga), već se mora kumulativno utvrditi: da je krivično djelo za koje se sudi izvršeno usljed te zavisnosti i da postoji opasnost od daljnjeg vršenja krivičnog djela usljed te zavisnosti.

Sentenca

Da bi mogla da se izreče mjera bezbjednosti iz člana 66. KZ SFRJ dovoljno je da između obavljanja dužnosti (poziva i dr.) i izvršenog krivičnog djela postoji takva objektivna veza koja pokazuje da vršenje ove dužnosti makar ona formalno ostala nepovrijeđena, predstavlja jedan od uslova koji su omogućili izvršenje krivičnog djela i na drugoj strani, da bi bilo opasno da izvršilac i dalje obavlja tu dužnost. Za izricanje ove mjere nije stoga nužno da izvršilac zloupotrijebi vršenje određene dužnosti radi izvršenja određenog krivičnog djela i da ta zloupotreba predstavlja obilježje tog djela.

Sentenca

Mjera bezbjednosti zabrane upravljanja motornim vozilom iz čl. 68. stav 1. KZ SFRJ, može se izreći učiniocu krivičnog djela ugrožavanje javnog saobraćaja i kada nema položen vozački ispit. Stoga je drugostepeni sud povrijedio zakon u korist optuženog kada je ukinuo odluku prvostepenog suda kojom je optuženom koji nema položen vozački ispit izrečena ova mjera bezbjednosti.

Sentenca

Za mogućnost izricanja mjere bezbjednosti zabrane upravljanja motornim vozilom iz člana 68. KZ SFRJ, nije odlučno to da li se radi o umišljajnom ili nehatnom ugrožavanju bezbjednosti javnog saobraćaja, već to, da li kod izvršioca djela postoji sklonost ka kršenju saobraćajnih propisa ili je iz drugih razloga (vožnja pod dejstvom alkohola, grubo kršenje saobraćajnih propisa i sl.) opasno da on upravlja motornim vozilom. Zbog toga se ova mjera može izreći i za nehatno krivično djelo protiv bezbjednosti saobraćaja pod naprijed navedenim uslovima.

Sentenca

Učiniocu krivičnog djela protiv bezbjednosti javnog saobraćaja koji nema položen vozački ispit, kod koga su se stekli uslovi iz člana 68. stav 2. KZ SFRJ za izricanje mjere bezbjednosti zabrana upravljanja motornim vozilom, ne može se zabraniti polaganje vozačkog ispita. U tom slučaju sadržaj mjere bezbjednosti sastoji se u zabrani izdavanja vozačke dozvole za vrstu ili kategoriju motornog vozila koje su označene u presudi.

Sentenca

Dinarska protuvrijednost ostvarena prodajom zlatnog novca, strane valute, zlata ili deviza ne predstavlja predmet koji je nastao izvršenjem krivičnog djela iz člana 167. KZ SFRJ, pa se radi toga ne može oduzeti od učinioca tog krivičnog djela na osnovu člana 69. KZ SFRJ. U takvom slučaju od učinioca se može oduzeti imovinska korist postignuta prodajom zlatnog novca, strane valute, zlata ili deviza, pod uslovima iz člana 84. i 85. KZ SFRJ.

Sentenca

Prema okrivljenom koji je u vrijeme izvršenja krivičnog djela bio stariji maloljetnik, a u vrijeme suđenja i izricanja sankcije mlađe punoljetno lice, ne može se izreći vaspitna mjera, a po određenim uslovima i kazna maloljetničkog zatvora. Međutim, ukoliko je to lice u vrijeme izricanja sankcije navršilo 21. godinu života može mu se umjesto maloljetničkog izreći zatvor ili uslovna osuda.

Sentenca

Sud saizvršioce ne može obavezati da solidarno plate novčanu protuvrijednost imovinske koristi koju su pribavili krivičnim djelom (čl. 84. KZ SFRJ), već je dužan da izvođenjem odgovarajućih dokaza ili po slobodnoj ocjeni u smislu čl. 503. stav 1. ZKP utvrdi dio svakog od saizvršilaca koji mu je pripao podjelom te koristi i shodno tome da ih obaveže na isplatu novčane protuvrijednosti imovinske koristi. Ako sud tako ne postupi, činjenično stanje u odluci o oduzimanju imovinske koristi je nepotpuno ili pogrešno utvrđeno.

Sentenca

1) Imovinska korist pribavljena krivičnim djelom može se, u smislu člana 85. stav 1. KZ SFRJ, neposredno oduzeti od učinioca samo ako još postoji kod njega, u istom onom obliku u kojem je i pribavljena izvršenjem djela. U protivnom učinioca treba obavezati da plati novčani iznos koji odgovara pribavljenoj koristi. 2) Da bi se imovinska korist pribavljena krivičnim djelom mogla oduzeti od drugog lica na koje je prenesena, pored ostalih uslova koje utvrđuje odredba člana 85. stav 2. KZ SFRJ, potrebno je da je učinilac krivičnog djela na to lice ovu korist prenio u istom onom obliku u kojem ju je i pribavio izvršenjem djela i da ona još postoji kod tog lica u istom tom obliku.

Sentenca

Relativna zastara izvršenja kazne nastupa po proteku posljednjeg dana, a ne nastupanjem posljednjeg dana mjeseca odnosno godine koji po datumu odgovara danu kada je rok otpočeo.

Sentenca

Kad se kvalifikatorno obilježje krivičnog djela obljube ili protivprirodnog bluda sa maloljetnim licem iz člana 91. stav 2. KZ SRBiH sastoji u upotrebi sile, za pokušaj tog krivičnog djela dovoljno je da je učinilac otpočeo sa upotrebom sile u namjeri obljube, a nije potrebno da se još započne i sam akt obljube.

Sentenca

Prekid zastarjevanja krivičnog gonjenja povlači za sobom i prekid zastarjevanja zahtjeva za naknadu štete.

Sentenca

Prekid zastarijevanja izvršenja kazne nastaje samo radnjom suda nadležnog za izvršenje kazne (poziv da se javi na izdržavanje kazne, naredbe za sprovođenje u KPD, izdavanje potjernice i dr.) a ne i radnjom suda koji je donio pravosnažnu presudu.

Sentenca

Kada je krivični postupak obustavljen pravnosnažnom odlukom nadležnog organa strane države protiv našeg državljanina za krivično djelo ubistva učinjeno u toj državi, protiv njega se ne može voditi krivični postupak u našoj zemlji za to djelo.

Sentenca

Kad izvršilac napisom i govorom poziva i podstiče na obaranje vlasti radničke klase i radnih ljudi ili na ugrožavanje kojeg drugog objekta koji štiti krivično djelo neprijateljske propagande iz člana 133. stav 1. KZ SFRJ, čini time ovo krivično djelo, a ne i krivično djelo kontrarevolucionarnog ugrožavanja društvenog uređenja iz člana 114. KZ SFRJ, jer između ova dva krivična djela postoji odnos specijaliteta i u okviru tog odnosa, krivično djelo iz člana 114. KZ SFRJ, kao opšte krivično djelo, ne može se uspostaviti pod ovim uslovima.

Sentenca

Radnja krivičnog djela neprijateljske propagande iz člana 133. stav 1. Krivičnog zakona SFRJ koja se sastoji od zlonamjernog i neistinitog prikazivanja društveno-političkih prilika u zemlji ne može se izvršiti sa eventualnim umišljajem, već samo sa direktnim umišljajem.

Sentenca

Ako činjenični opis radnji koje se optuženom stavljaju na teret sadrži činjenice i okolnosti iz kojih bi proizilazilo da su takve njegove radnje izazvale strah, nesigurnost i poniženje kod određenih civila, ali ne i da je te radnje smišljeno preduzeo upravo da bi kod civilnog stanovništva izazvao osjećaj straha, nesigurnosti i poniženosti, a niti činjenice i okolnosti da su te radnje preduzete u sklopu primjenjivanja smišljenih mjera zastrašivanja i terora prema civilnom stanovništvu, onda takav opis djela ne sadrži obilježja krivičnog djela ratnog zločina protiv civilnog stanovništva iz člana 142. stav 1. preuzetog KZ SFRJ.

Sentenca

Okolnost da se predmetni događaj desio 19.06.1992. godine odnosno prije 20.06.1992. godine kada je odlukom Predsjedništva Bosne i Hercegovine, u Bosni i Hercegovini proglašeno ratno stanje, ne dovodi u pitanje utvrđenje suda da se taj događaj desio u vrijeme i u vezi sa međunarodnim sukobom koji je postojao u Bosni i Hercegovini. Ovo s obzirom na rezoluciju Vijeća sigurnosti UN broj 752 od 15.05.1992. godine kojom je od svih strana u sukobu i ostalih kojih se to tiče u Bosni i Hercegovini zatražena trenutačna obustava borbe, zatim da se svi oblici miješanja uključivši i vojne koji dolaze izvan Bosne i Hercegovine odmah obustave.

Sentenca

Protivpravno lišenje slobode civilne osobe uz upotrebu oružja i prijetnje i njeno odvođenje iz zgrade u kojoj je stanovala, uz uperivanje puške u njenu suprugu i sina, predstavlja grubi nasrtaj na ljudsko dostojanstvo i nečovječno postupanje kao radnju učinjenja krivičnog djela ratni zločin protiv civilnog stanovništva iz člana 142. stav 1. preuzetog KZ SFRJ.

Sentenca

Kako se članom 3. stav 1. Ženevske konvencije o zaštiti civilnih osoba za vrijeme rata od 12. avgusta 1949. godine štite osobe koje ne učestvuju neposredno u neprijateljstvima, podrazumijevajući tu i pripadnike oružanih snaga koji su položili oružje i osobe onesposobljene za borbu uslijed bolesti, rana, lišenja slobode ili iz bilo kojeg drugog razloga, to je za utvrđenje da li je oštećeni učestvovao u neprijateljstvima a time i za utvrđenje svojstva oštećenog kao civila ili ratnog zarobljenika, potrebno uzeti u obzir okolnosti koje su postojale u trenutku počinjenja zločina, pa imajući u vidu da je oštećeni prije nego što je zarobljen predao oružje, a poslije toga je zarobljen i zatvoren u prostorijama osnovne škole gdje su prema njemu preduzete radnje učinjenja predmetnog krivičnog djela, slijedi da oštećeni u vrijeme lišenja slobode i preduzimanja inkriminiranih radnji nije imao oružje niti je učestvovao u neprijateljstvima, te je kao civil uživao zaštitu u skladu sa međunarodnim humanitarnim pravom, odnosno članom 3. stav 1. tačka a) Ženevske konvencije o zaštiti civilnih osoba za vrijeme rata od 12. avgusta 1949. godine.

Sentenca

Za postojanje krivičnog djela ratnog zločina protiv ratnih zarobljenika iz člana 144. preuzetog KZ SFRJ između ostalog je potrebno da postupanje optuženog objektivno predstavlja povredu pravila međunarodnog prava. Sam optuženi u vrijeme učinjenja tog krivičnog djela ne mora biti svjestan da krši pravila međunarodnog prava, već je dovoljno da je on bio svjestan protivpravnosti tog djela.

Sentenca

Nečovječno postupanje je jedna od zakonom određenih radnji učinjenja krivičnog djela ratni zločin protiv ratnih zarobljenika iz člana 144. preuzetog KZ SFRJ i stoga kao pravni pojam mora u činjeničnom opisu djela u izreci presude biti konkretizovan stvarnim činjenicama i okolnostima koje su činile njegovu sadržinu. Stoga, s obzirom da je taj pravni pojam, unesen u preambulu činjeničnog opisa djela u izreci presude, konkretiziran u jednoj od tačaka koje slijede iza preambule navodima da je optuženi F.M. maltretirao ratne zarobljenike i to tako što je ratne zarobljenike Z.A. i T.S. udarao rukama i šakama, pravilno je prvostepeni sud izvršio podvođenje utvrđenih činjenica i okolnosti pod taj pravni pojam.

Sentenca

Kupovina strane valute sa lažnim novcem druge države predstavlja stavljanje lažnog novca u opticaj, te nema sticaja krivičnog dela falsifikovanja novca iz člana 168. Krivičnog zakona SFRJ sa krivičnim delom trgovine zlatnim novcem, stranom valutom i devizama iz člana 167. Krivičnog zakona SFRJ.

Sentenca

Krivično djelo trgovine zlatnim novcem, stranom valutom i devizama iz člana 167. KZ SFRJ smatra se svršenim momentom zaključenja kupoprodaje. Prema tome, optuženi su ovo djelo izvršili bez obzira što u času otkrivanja zaključenu pogodbu nisu bili u cjelini realizovali (zatečeni su prilikom primopredaje).

Sentenca

Plaćanje dinarske cijene iz ugovora o kupoprodaji alata devizama, ne predstavlja krivično djelo iz člana 167. stav 1. KZ SFRJ, već prekršaj iz člana 177. stav 1. tačka 1. u vezi sa članom 16. Zakona o deviznom poslovanju.

Sentenca

Plaćanje ili naplata u devizama cijene iz ugovora o prodaji robe, obavljenog posla ili izvršene usluge, ne predstavlja krivično djelo trgovine zlatnim novcem, stranom valutom i devizama iz člana 167. stav 1. KZ SFRJ, već devizni prekršaj iz člana 177. stav 1. tačka 1. u vezi sa članom 16. Zakona o deviznom poslovanju.

Sentenca

Za postojanje krivičnog djela trgovine zlatnim novcem, stranom valutom i devizama iz čl. 167. stav 1. KZ SFRJ u slučaju kada je ono sastavljeno od više radnji kupovine, prodaje ili razmjene tih predmeta, dovoljno je da ukupna vrijednost tih predmeta prelazi zakonom utvrđeni iznos - sada 500.000 dinara.

Sentenca

Kada učinilac, u cilju menjanja, preda ovlaštenom menjaču lažnu stranu valutu, stavio je time lažan novac u opticaj, bez obzira što mu menjač posumnjajući u ispravnost strane valute nije isplatio dinare.

Sentenca

Postoji samo jedno krivično djelo pljačke iz člana 169. stav 1. u vezi sa čl. 226. stav 4. i čl. 158. stav 2. KZ SRBiH (a ne sticaj svršenog i pokušanog djela pljačke) u slučaju kada je okrivljeni podstrekao suokrivljenog koji je zloupotrebom položaja njemu pribavio protupravnu imovinsku korist preko 500.000 dinara, a okrivljeni još osim toga pokušao prevarom na štetu društvene svojine da pribavi protivpravnu imovinsku korist preko 500.000 dinara.

Sentenca

Ako okrivljeni jednom radnjom zloupotrebe položaja ili ovlaštenja iz čl. 226. stav 1. KZ SRBiH pribavi protivpravnu imovinsku korist preko 500.000 dinara, a drugom radnjom nanese znatnu štetu društveno pravnom licu, učinio je samo krivično djelo pljačke iz čl. 169. stav 1. u vezi sa čl. 226. stav 4. KZ SRBiH, a ne pored tog djela i krivično djelo zloupotrebe položaja ili ovlaštenja iz čl. 226. stav 2. KZ SRBiH.

Sentenca

Za postojanje krivičnog djela izdavanja čeka bez pokrića iz člana 172. stav 1. KZ SFRJ bez značaja je činjenica što optuženi ima kod iste banke sredstva uložena na štednu ili deviznu knjižicu.

Sentenca

Namjera pribavljanja protivpravne imovinske koristi je zakonsko obilježje kvalifikovanog oblika krivičnog djela izdavanja čeka bez pokrića iz člana 172. KZ SFRJ koje se mora utvrditi u svakom konkretnom slučaju. Zaključak o postojanju takve namjere kod izvršioca, može se izvoditi iz činjenica kao što su: izdavanje čeka bez namjere podmirenja iznosa na koji je ček izdat, postojanje značajne nesrazmjere između visine iznosa na izdatom čeku bez pokrića i realno očekivanog priliva sredstava na tekući račun izdavaoca, dugi protek vremena u kojem nije pokriven minusni saldo i sl.

Sentenca

Krivično delo samovoljnog udaljenja i bekstva iz oružanih snaga iz člana 217. stav 4. Krivičnog zakona SFRJ ima dva oblika. Za postojanje ovog krivičnog dela dovoljno je da je ostvaren jedan od ovih oblika ili oba zajedno. Za prvi oblik potrebna je namera vojnog lica da napusti zemlju da bi izbeglo službu u oružanim snagama, a napuštanje zemlje u ovoj nameri može izvršiti legalno ili ilegalno. Za drugi oblik potrebna je namera vojnog lica da ostane u inostranstvu da bi izbeglo službu u oružanim snagama bez obzira da li je u inostranstvo dospeo legalno, ilegalno, slučajno ili na neki drugi način.

Sentenca

Vozač koji u smislu člana 35. st. 3. KZ SRBiH nema svojstvo odgovornog lica, ima položaj pomagača u izvršenju krivičnog djela zloupotrebe položaja ili ovlašćenja iz člana 226. stav 4. KZ SRBiH. U takvim slučajevima kada vozač sa drugim licima učestvuje u izvršenju krivičnog djela zloupotrebe položaja ili ovlašćenja iz člana 226. stav 4. KZ SRBiH, njegovo učešće se ima pravno ocijeniti kao pomaganje u izvršenju tog krivičnog djela.

Sentenca

U radnjama okrivljenog vlasnika havarisanog automobila, koji je zamolio ovlašćenog radnika zajednice osiguranja da sačini ugovor o osiguranju toga vozila, koji će nositi datum prije havarisanja, a sve u namjeri da pribavi protivpravnu imovinsku korist, stiču se sva bitna obilježja podstrekavanja na izvršenje krivičnog djela zloupotrebe položaja ili ovlašćenja iz člana 226. stav 3. KZ SRBiH, u vezi sa članom 23. KZ SFRJ, bez obzira što zbog otkrivanja, štetu nije uspio naplatiti.

Sentenca

Bez obzira na vojno načelo subordinacije optuženi je kao upravnik zatvora bio ovlašten i dužan da u smislu odredbe člana 239. preuzetog KZ SFRJ procjenjuje moguće posljedice izdatih naredbi vojne komande ili nadređenog starješine, te da te naredbe upravljene na izvršenje krivičnog djela ratnog zločina ne prenosi na izvršenje čuvarima zatvora. Radi toga suprotno postupanju optuženog iako je rezultat izvršenja naređenja njegovih pretpostavljenih ne isključuje protivpravnost krivičnog djela ratnog zločina protiv ratnih zarobljenika iz člana 144. preuzetog KZ SFRJ.

Sentenca

Time što je neovlašteno zasadio i uzgojio devet stabljika indijske konoplje (hašiš), makar i za vlastite potrebe, okrivljeni je učinio krivično djelo neovlaštene proizvodnje i stavljanja u promet opojnih droga iz člana 245. stav 2. KZ SFRJ jer je za postojanje ovog krivičnog djela u ovom njegovom obliku dovoljno je da je opojna droga neovlašćeno proizvedena.

Sentenca

Mreža preprodavaca iz čl. 245. stav 2. KZ SFRJ postoji kada više lica organizovano učestvuju u neovlašćenoj preprodaji droga, kako i dva lica čine više lica, to se može uzeti da je optuženi organizovao mrežu preprodavaca i u slučaju da je u preprodaju organizovano uključio dva lica.

Sentenca

Krivično djelo omogućavanja uživanja opojnih droga iz člana 246. stav 1. KZ SFRJ čini i onaj okrivljeni koji je samo jedanput dao radi uživanja opojnu drogu trećem licu.

Sentenca

Prvostepeni sud je učinio povredu Krivičnog zakona iz člana 365. stav 1. tačka 5. ZKP, u vezi sa članom 43. stav 1, tačka 1. KZ SFRJ u korist okrivljenog kada mu je za krivično djelo (iz člana 186. stav 2, u vezi sa članom 182. stav 1. KZ SRBiH) za koje je propisana kazna zatvora najmanje 3 godine, uz primjenu odredbi o ublažavanju kazne iz čl. 42. i 43. KZ SFRJ, izrekao kaznu zatvora u trajanju od 6 mjeseci.

Sentenca

Kada su okrivljeni prekinuli međusobnu prepirku i otišli, jedan po pušku, a drugi po pištolj, te se ponovo vratili na mjesto prepirke, i onaj prvi pucao iz puške na drugog, ne može se (ni jedan od njih) pozivati na nužnu odbranu.

Sentenca

Kada je prvostepeni sud u presudi primijenio odredbe o ublažavanju kazne iz čl. 42. i 43. KZ SFRJ, a kaznu nije ublažio ispod zakonom propisane kazne iako su utvrđene osobito olakšavajuće okolnosti, povrijedio je Krivični zakon na štetu okrivljenog.

Sentenca

Izricanje jedinstvene kazne u smislu člana 401. tačka 1. ZKP ne predstavlja samo računsku operaciju, već predstavlja sudsko odmjeravanje kazne za krivična djela izvršena u sticaju. Prema tome u konkretnom slučaju kod utvrđivanja visine jedinstvene kazne obavezno treba primijeniti odredbu iz člana 41. KZ SFRJ i cijeniti sve one okolnosti koje su u smislu ove odredbe od značaja za odluku o kazni, a koje su i ranije postojale i koje su u redovnom krivičnom postupku uzete u obzir kod odmjeravanja kazne po pojedinim pravosnažnim presudama. Na to ukazuje i odredba člana 48. stav 2. tačka 3. KZ SFRJ prema kojoj se jedinstvena kazna zatvora odmjerava po sistemu asperacije i to tako da se najteže od pojedinačno utvrđenih kazni pooštrava srazmjerno ostalim utvrđenim kaznama ali to pooštravanje ne može biti proizvoljno već zavisno od postojećih okolnosti koje su u smislu člana 41. KZ SFRJ od značaja za odmjeravanje kazne.

Sentenca

Nisu ispunjeni zakonski osnovi iz člana 401. stav 1. tačka 1. ZKP za izricanje jedinstvene kazne zatvora po odredbama iz člana 48. i 49. KZ SFRJ kada je okrivljeni učinio novo krivično djelo u vrijeme trajanja uslovnog otpusta koji nije opozvan za ranije učinjeno krivično djelo.